Հայ
Գաղութներ
Ամենայն հայոց մաման՝ Մարիա Եագոպսըն
Հոկտեմբեր 08 , 2016 , 21:22
Ամենայն հայոց մաման՝ Մարիա Եագոպսըն

Անկասկած, որ այս աստուածավախ, շատ երիտասարդ ու գեղեցիկ օրիորդը իր նմաններուն պէս կը փափաքէր ուսում ստանալ եւ ատենին կազմել ընտանիք մը ու ըլլալ տիպար կին ու տիպար մայր. սակայն, աստուածային ծրագիրը ուրիշ էր իրեն համար։ Եւ ինք առանց տրտնջալու, այլ մանաւանդ սիրով ու ամենայն հնազանդութեամբ ընթացք տուաւ անոր։

Մարիան պէտք էր ձգեր իր գեղեցիկ եւ խաղաղ երկիրը՝ Դանիան (Denmark), գոյնզգոյն ծաղիկները, բնութիւնը, իր ընտանեկան տաքուկ եւ սիրալիր մթնոլորտը՝ ծնողք, եղբայր, քոյր, ու ճամբորդէր հեռուները. երկիր մը, ուր միայն ահ ու սարսափ, վախ ու եաթաղան, արիւն ու բռնաբարում կար։ Կային նաեւ վախի, անորոշութեան, խաւարի ու առանձնութեան մէջ մնացած անօթի ու բոկոտն ձագուկներ, որոնք ականատես եղած էին իրենց ծնողներու տանջանքին ու ոմանց գլխատումին։

Այս ի՜նչ գազանային մթնոլորտ… Աստուած իմ, ո՞վ տէր պիտի կենար այս անտէր որբուկներուն։

Մանկամարդ Մարիա Եագոպսըն առանց երկմտելու 1907-ին կը հասնի Խարբերդ ու կը սկսի իր անզուգական մարդասիրական գործունէութիւնը, որ կը տեւէ մինչեւ իր մահը՝ 1960 Ապրիլին՝ Լիբանանի Ճիպէյլ հնամեայ քաղաքի Թռչնոց Բոյն հայ տան մէջ։

Մարիա Եագոպսըն նժարի մէկ կողմին վրայ դրաւ իր երկիրը, անոր գեղեցկութիւնը, սիրելի ծնողքը, քոյրը, եղբայրը, մտերիմները, իսկ միւս կողմը՝ տէր կանգնիլը հազարաւոր դժբախտ, որբացած հայ տղոց եւ աղջիկներու՝ պահելով, պատսպարելով, բուժելով, խնամելով, սիրով ամոքելով իրենց աներեւակայելի ցաւերը։ Եւ այս կողմը աւելի ծանր կշռեց՝ զինքը արժանաւորապէս դարձնելով մեծ մարդասէրն ու հայասէրը եւ հազարաւոր որբերու արժանաւոր «Մամա»ն։

Անկասկած, որ ամէնօրեայ մտահոգութիւն էր մօտ 3600-էն աւելի դժբախտ որբուկներու ապահովութիւնը, անոնց բուժումը, դեղորայքը, ուտելիքը ապահովումը այդ սեւ ու շատ վտանգաւոր օրերուն մէջ։

Մարիա չընկրկեցաւ, այլ՝ շարունակեց իր փշոտ ճամբան, միշտ վեր նայելով, փոխանակ կեդրոնանալու փուշերուն ու անորոշութեանց եւ դժբախտութեանց վրայ։

***

Մի քանի տարիէ ի վեր աշխատանք կը տարուի ծրագիր մը մէջտեղ բերելու առ ի երախտագիտութիւն Աստուծոյ եւ պատուելու համար այս սքանչելի «Աննման Մամա»ն, որպէս ներկայացուցիչը այլ «մամա»ներու, որոնք նոյնպէս իրենց կեանքերը վտանգեցին, որպէսզի ամոքեն մարդկօրէն անդարմանելի ցաւը հազարաւոր հայու բեկորներու։

Այս ձեռնարկի պատրաստութեան նախօրեակին պզտիկ հանդիպում մը ունեցանք, ուր տիկին մը մեր յանձնախումբի անդամներէն մէկուն կը հարցնէր թէ ինք Թռչնոց Բոյնի որբերէ՞ն է։ Պատասխանը՝ ոչ։ «Հապա ինչո՞ւ դուք այս գործը նախաձեռնեցիք», կը հարցուի այս անգամ։ Պատասխանը՝ «Եթէ ես ջարդի օրերուն ապրէի եւ այդ դժբախտութեանց մէջ Մարիա Եագոպսըն զիս ալ գտնէր անտէր ու անտիրական, անկասկած զիս ալ (ձեզ ալ) պիտի առնէր իր հոգատար ու սիրալիր մայրական թեւերուն տակ։ Մարիա Եագոպսըն իմ ալ «մամա»ն պիտի ըլլար, ինչպէս նաեւ մէն մի հայու, եւ առ այդ կը նկատենք զինք Ամենայն Հայոց Մաման»։

Այս մեծ մարդասէրին երկրորդ սերունդի լիբանանեան Ճիպէյլ (Byblos) քաղաքի Թռչնոց Բոյնի որբերէն մէկն է մեզի պատիւ բերող հայազգի Sir Վարդան Մելքոնեանը, որ այսօր Անգլիոյ Royal Philharmonic Orchestra-ի նշանաւոր խմբավարն է։ Ուրախութեամբ կը տեղեկացնենք, որ այս հանրաճանաչ Maestro-ն մի քանի շաբաթէն Լոս Անճելըս կը ժամանէ յատկապէս ղեկավարելու նուագահանդէս մը, ուր ի մէջ այլոց, պիտի նուագուի դասական գեղեցիկ կտոր մը, որ ինք յօրինած է ի պատիւ «մամա»ին։

Նուագահանդէսը տեղի պիտի ունենայ Ուրբաթ, Հոկտեմբեր 21-ին՝ Կլենտէյլի Presbyterian եկեղեցւոյ սրահին մէջ, իսկ երկու օր ետք, Հոկտեմբեր 23-ին Մարիա Եագոպսընի կիսանդրիի բացումը տեղի պիտի ունենայ Քալիֆորնիոյ Տանըմարքական Սոլվէնկ քաղաքին մէջ։

Կոչ կ՚ընենք մեր սիրելի ժողովուրդին, որ բոլորս անխտիր ներկայ գտնուինք այս զոյգ ձեռնարկներուն՝ մեր երախտագիտութիւնը յայտնելու անզուգական մարդասէրին, դանիացի սքանչելի ժողովուրդին եւ բոլոր անոնց, որոնք աստուածային սիրով նեցուկ կեցան հայ որբերուն։

Յիշեցնենք, որ տեղեկագրութիւն պիտի ղրկուի նաեւ դանիական թերթերուն։

Նուագահանդէսի տոմսակները կրնաք ձեռք բերել itsmyseat.com կայքէջէն։

Մանրամասնութեանց, ինչպէս նաեւ տոմսակներու համար կրնաք հեռաձայնել՝

Դոկտ. Կարպիս Տէր Եղիայեանին՝ (818)523-3353

Վեր. Յովսէփ Մաթոսեանին՝ (818)384-6885

Պրն. Յակոբ Յովհաննէսեանին՝ (818)590-8668

 

Վահէ Մխիթարեան

 

Լրահոս - 25 Մայիս 2020
Սիւնակագիրներ
Հրաչ Սեփեթճեան Ծնած է 1969-ին, Պէյրութ, Լիբանան։Կիպրոսի ՀԲԸՄ Մելգոնեան Կրթական Հաստատութիւնը աւարտած է 1987-ին։Երեւանի Պետական Համալսարանի Հայկական Բանասիրական բաժանմունքէն շրջանաւարտ ՝1994-ին։1980-ական թուականներէն կ՚աշխատակցի «Զարթօնք»ին եւ ապա՝ «Նոր Օր»ին։1994-2000 օգնական խմբագիր «Զարթօնք»ի։1993-էն ի վեր հայոց լեզուի, գրականութեան, պատմութեան եւ մշակոյթի ուսուցիչ Լիբանանի եւ Լոս Անճելըսի մէջ։Լիբանանի եւ Լոս Անճելըսի մէջ եղած է եւ է գործօն անդամ ՀԲԸՄ-ի, ԹՄՄ-ի եւ ՌԱԿ-ի շրջանակներէն ներս, վարելով զանազան պաշտօններ։Ներկայիս՝ ՀԲԸՄ Մանուկեան-Տէմիրճեան վարժարանի Հայերէնի Բաժանմունքի վարիչ։ «Նոր Օր»ի խմբագիր՝ Մարտ 2016-էն։  
Վաչէ Սեմերճեան Ծնած է 1938-ին, Պէյրութ, Լիբանան։ Շրջանաւարտ ՀԲԸՄ Յովակիմեան-Մանուկեան վարժարանէն եւ Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանէն՝ որպէս քիմիագէտ։ Շրջան մը եղած է ուսուցիչ Կիպրոսի Մելգոնեան Կրթական Հաստատութենէն ներս։ Ապա, վկայուելով որպէս կաշուեմշակութեան վարպետ, տասը տարի  կը գործուղղուի Եթովպիա եւ Աֆղանիստան։ 1976-ին կը հաստատուի Միացեալ Նահանգներու արեւմտեան ափ, գործօն անդամ դառնալով ԹՄՄ-ի եւ ՌԱԿ-ի։ Կաշուեմշակութեամբ աշխատելէ ետք, կը հրաւիրուի Հոլիվուտի ԹՄՄ Արշակ Տիգրանեան վարժարան, դասաւանդելու համար հայագիտական նիւթեր։ Հանգստեան կը կոչուի 2009 թուականին։1956-էն ի վեր կ՚աշխատակցի ռամկավար ազատական մամուլին։ 1977-էն առ այսօր ծաւալուն գործունէութիւն ունեցած է «Նոր Օր»էն ներս որպէս խորհրդական եւ ղեկավար։  Վեց տարի եղած է պատասխանատու խմբագիրը «Նոր Օր» շաբաթաթերթին։Վաչէ Սեմերճեան հեղինակ է չորս հատորներու. «Ապրուած սփիւռքը», «Յիշատակելի դիմաքանդակներ», եւ «Լուսարձակին տակ» Ա. Եւ Բ. հատորներ։ 
Յակոբ Մարտիրոսեան   Ծնած է Սուրիոյ Արաբ-բունար գիւղաքաղաքը 1943 թուականին։ 1949-ին Հալէպ փոխադրուած է ուր յաճախած է տեղւոյն Կրթասիրաց վարժարանը, ապա Հայկական Բարեգործական Ընդհանուր Միութեան, Լազար Նաճարեան-Գալուստ Կիւլպէնկեան երկրորդական վարժարանը, եւ վկայուած 1964-ին։ Նոյն տարին, քաղաքական աննպաստ պայմաններու հետեւանքով ընտանեօք վերադարձած են Լիբանան, Պէյրութ, ուր շարունակած է իր ուսումը, հաշուապահութեան եւ տնտեսագիտութեան մարզերուն մէջ։ Ապա լծուած աշխատանքի զանազան հաստատութիւններու մէջ, ինչպէս Ապրոյեան հաստատութիւն եւ Պանք Ալ Արապի, վարելով բաժնի տնօրէնութեան պաշտօններ։ 1976-ին հաստատուած է Լոս Անճելըս, Միացեալ նահանգներ, ուր շարունակած է աշխատիլ արհեստավարժ  ինքնաշարժի ընկերութիւններու եւ հաստատութիւններու մէջ, ուսումը շարունակելով եւ մասնագիտանալով այդ ճիւղին մէջ։Հանգստեան կոչուած է 2012 թուականին։ Յակոբ Մարտիրոսեան անդամակցած է Ռամկավար Ազատական Կուսակցութեան, ՀԲԸՄ-ին եւ Թէքեան Մշակութային Միութեան, 1958 թուականէն սկսեալ, Հալէպի մէջ, Սուրիա։ Ան շարունակած է իր միութենական եւ կուսակցական գործունէութիւնները Լիբանանի մէջ, Պէյրութ, ուր անդամակցած է Փորթուգալեան ակումբին, եւ եղած է հիմնադիրը Անթիլիասի ՌԱԿ Յովսէփեան ակումբին։  Լոս Անճելըսի մէջ, շարունակած է իր միութենական եւ կուսակցական  աշխատանքները վարելով ատենադպիրի պաշտօններ Գերսամ Ահարոնեան ակումբին եւ ՌԱԿ Արեւմտեան Ամերիկայի Շրջանային Վարչութեանց մէջ, ատենապետի պաշտօն՝ Ռուբէն Հերեան ակումբի, եւ «Նոր Օր» շաբաթաթերթի խմբագիրի պաշտօնը 2011 թուականէն մինչև Մարտ 2016 թուականը:  
Սարգիս Մինասեան Ծնած է Դամասկոս, Սուրիա՝ 1933-ին: Ընտանեօք Լիբանան փոխադրուելով, շրջանաւարտ կը դառնայ ՀԲԸՄ Յովակիմեան-Մանուկեան վարժարանէն 1953-ին: Ապա՝ Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանէն ստանայ Պսակաւոր Արուեստից տիտղոսը Եւրոպայի արդի պատմութեան մէջ:Շուրջ երեսուն տարի եղած է ՀԲԸՄ-ի Լիբանանի վարիչ-տնօրէն, վարելով ՀԲԸՄ-ի գործերը: Պատասխանատու պաշտօններ ստանձնած է մշակութային եւ մասնաւորաբար թատերական կեանքէն ներս: ՀԲԸՄ-ի «Խօսնակ» պաշտօնաթերթի խմբագիր՝ 1964-74:1986-ին կը հաստատուի Լոս Անճելըս, դառնալով «Նոր Օր»ի խմբագիր մինչեւ 1990: Մինասեան կը մնայ գլխաւոր սիւնակագիրներէն մէկը «Նոր Օրի: 1992-էն ի վեր լոյս կ'ընծայէ Չորք-Մարզպանի հայրենակցական միութեան «Տեղեկատուն»:Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմին մասին լոյս ընծայած է «Մայրիներու երկրին աւերակումը» հատորը 2003-ին: Ունի բազմաթիւ թարգմանութիւններ: 13 տարի եղած է հանրային վարժարանի մը գրադարանապետը:Լոս Անճելըսի մէջ կը շարունակէ գործօն իր դերը ՀԲԸՄ-էն եւ Չորք-Մարզպանի (Տէօրթ-Եօլ) հայրենակցական միութենէն ներս, որուն հիմնադիրներէն է եւ ատենապետը՝ 2012-էն ի վեր:
Խաչիկ Ճանոյեան Ծնած է Մուսուլ, Իրաք։ Շատ փոքր տարիքէն կը կորսնցնէ մայրն ու հայրը։ 1956-ին  կը տեղափոխուի Պաղտատ։ 1966-ին կ՚աւարտէ Պաղտատի պետական համալսարանը, վկայուելով լեզուագիտական գոլէճի սպաներէնի բաժինէն։Պաղտատի մէջ եղած է գործօն անդամ ՀԲԸՄ-ի։ 1968-ին անցնելով Պէյրութ հայագիտական ուսումը կը ստանայ Երուանդ Հիւսիսեան հայագիտական հիմնարկէն եւ նոյն տարիներուն կը զբաղի ուսուցչութեամբ։ Նոյն տարին կ՚անդամագրուի ՌԱԿ-ին։ 1972-ին կը վերադառնայ Պաղտատ, որպէս հայերէնի ուսուցիչ։ Յաջորդ տարի կ՚անցնի Արժանթին, ուր կը վարէ ՀԲԸՄ-ի Պուէնոս Այրեսի մասնաճիւղի վարիչ քարտուղարի պաշտօնը եւ միութեան «Լուսաբաց» եռամսեայի խմբագրութիւնը։ Հիմնադիրներէն է Մարի Մանուկեան վարժարանին։1975-էն ի վեր կ՚ապրի եւ կը գործէ Լոս Անճելըսի մէջ։ Եղած է «Նոր Օր»ի վարչական պատասխանատու, խմբագիրի օգնական եւ խմբագրական կազմերու անդամ։ Կ՚աշխատակցի սփիւռքահայ մամուլին։Ճանոյեան շատ գործօն տարր մըն է Լոս Անճելըսի մէջ։  Հիմնադիրներէն է եւ ատենապետը Իրաքահայերու Միութեան։ ՀԲԸՄ-էն, ԹՄՄ-էն եւ ՌԱԿ-էն ներս տարած է եւ կը տանի բազմաբեղուն աշխատանք։35 տարի շարունակ հիմնած եւ ղեկավարած է Հայ Ընտանեկան Շաբաթօրեայ վարժարանը։ Մեծապէս նպաստած է գաղութահայ մշակութային եւ գրական կեանքին, եկեղեցական կեանքին եւ պարգեւատրուած է բազմաթիւ շքանշաններով եւ պատուոյ գիրերով։ Ամուսնացած է, ունի երեք զաւակ եւ հինգ թոռնիկ։
Մինաս Գոճայեան Ծնած է Պէյրութ, 1946-ին։ Յաճախած է ՀԲԸՄ Յովակիմեան-Մանուկեան վարժարանը, ապա հետեւած է լեզուի եւ գրականութեան դասընթացքներու Փարիզի մէջ եւ աւարտած՝ Երեւանի Պետական Համալսարանի Բանասիրական ճիւղը, միաժամանակ հետեւելով հնագոյն պատմութեան եւ հնագիտութեան դասընթացքներու։ Դոկտորական աստիճան կը ստանայ 1980-ին։Հայոց լեզու, գրականութիւն, պատմութիւն եւ մշակոյթ դասաւանդած է Կիպրոսի Մելգոնեան Կրթական Հաստատութենէն եւ Լոս Անճելըսի ՀԲԸՄ Մանուկեան-Տեմիրճեան վարժարանէն ներս։ Աշխատակցած է եւ կ՚աշխատակցի սփիւռքահայ մամուլին։ Եղած է «Նոր Օր» շաբաթաթերթի պատասխանատու խմբագիր։ Անգլիատառ AIM-ի հիմնադիր-խմբագիրներէն է եւ ներկայիս մաս կը կազմէ Keghart.com-ի խմբագրութեան եւ պատասխանատու խմբագիրն է Երուսաղէմի «Սիոն» պաշտօնաթերթին։Խմբագրած եւ պարզեցուցած է հայ դասական գրողներու գործեր, նաեւ հեղինակ է հայոց լեզուի եւ պատմութեան դասագիրքերու։ Խմբագիրն է «Պատմութիւն Չորք-Մարզպանի» յուշամատեանին։  
Գէորգ Քէօշկէրեան Ծնած է Երուսաղէմ և վեց տարեկանին ընտանիքին հետ փոխադրուած է Հալէպ։ Ուսման բարձրագոյն վկայականը եղած է Մաքիստրոս Արուեստից Տիտղոս՝ Անգլերէն լեզուի ուսուցման մէջ, Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանէն։ 1976-ին հաստատուած է Լոս Անճելըս և 1980-ին ամուսնացած է Սիլվա Տագէսեանի հետ ու բախտաւորուած երկու զաւակներով՝ աղջիկ մը և մանչ մը։ 2009-ին հանգստեան կոչուած է 25 տարիներու ծառայութենէ մը ետք՝ Լոս Անճըլոսի դպրոցական միացեալ ցանցին մէջ, ինը տարի որպէս ուսողութեան ուսուցիչ և 16 տարի որպէս փոխ-տնօրէն։ Անդամ է Թէքէեան Մշակութային Միութեան Միացեալ Նահանգներու և Գանատայի Կեդրոնական Վարչութեան։  
Սարգիս Մինասեան Ծնած է Դամասկոս, Սուրիա՝ 1933-ին: Ընտանեօք Լիբանան փոխադրուելով, շրջանաւարտ կը դառնայ ՀԲԸՄ Յովակիմեան-Մանուկեան վարժարանէն 1953-ին: Ապա՝ Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանէն ստանայ Պսակաւոր Արուեստից տիտղոսը Եւրոպայի արդի պատմութեան մէջ:Շուրջ երեսուն տարի եղած է ՀԲԸՄ-ի Լիբանանի վարիչ-տնօրէն, վարելով ՀԲԸՄ-ի գործերը: Պատասխանատու պաշտօններ ստանձնած է մշակութային եւ մասնաւորաբար թատերական կեանքէն ներս: ՀԲԸՄ-ի «Խօսնակ» պաշտօնաթերթի խմբագիր՝ 1964-74:1986-ին կը հաստատուի Լոս Անճելըս, դառնալով «Նոր Օր»ի խմբագիր մինչեւ 1990: Մինասեան կը մնայ գլխաւոր սիւնակագիրներէն մէկը «Նոր Օրի: 1992-էն ի վեր լոյս կ'ընծայէ Չորք-Մարզպանի հայրենակցական միութեան «Տեղեկատուն»:Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմին մասին լոյս ընծայած է «Մայրիներու երկրին աւերակումը» հատորը 2003-ին: Ունի բազմաթիւ թարգմանութիւններ: 13 տարի եղած է հանրային վարժարանի մը գրադարանապետը:Լոս Անճելըսի մէջ կը շարունակէ գործօն իր դերը ՀԲԸՄ-էն եւ Չորք-Մարզպանի (Տէօրթ-Եօլ) հայրենակցական միութենէն ներս, որուն հիմնադիրներէն է եւ ատենապետը՝ 2012-էն ի վեր:
Արա Ահարոնեան Ծնած է Թրիփոլի, Լիբանան։ Նախնական ուսումը ստացած է Պէյրութի ՀԲԸՄ-ի Յովակիմեան-Մանուկեան երկրորդական վարժարանին մէջ։ Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմին հետեւանքով, 1976-ին կը տեղափոխուի Միացեալ Նահանգներ եւ կ՚աւարտէ Քալիֆորնիոյ համալսարանի Էլէքթրոնիք ճարտարագիտութեան բաժինը։ Անդամ է ՌԱԿ-ի եւ երիտասարդական տարիներէն մինչ օրս վարած է եւ կը վարէ պատասխանատու պաշտօններ կուսակցութենէն եւ Թէքէեան Մշակութային Միութենէն ներս։ «Նոր Օր» պաշտօնաթերթի երկարամեայ աշխատակից։Ահարոնեան գործօն տարր մըն է լոսանճելըսահայ կեանքէն ներս, ներկայացնելով ՌԱԿ-ը համագաղութային ծրագիրներու մէջ։ Հեղինակ է Հայաստանի, Արցախի եւ Ռամկավար Ազատական Կուսակցութեան նուիրուած հատորներու։ Ներկայիս կը պաշտօնավարէ ապահովագրական ընկերութեան մը մէջ, որպէս ծրագրող-խորհրդատու։