Հայ
Գաղութներ
«Մութ ու լոյս». Հիապատում գրական գանձ մը
Հոկտեմբեր 24 , 2016 , 23:58
«Մութ ու լոյս».  Հիապատում գրական գանձ մը

Երախտագիտական անպարագրելի զգացումներով, հոգենորոգ եռանդով ու ազգային պարծանքի ապրումներով ըմբոշխնեցի նուիրեալ հոգեւոր մշակ, ներհուն մտաւորական, տեսլավառ դաստիարակ, տոկուն հայրենասէր, վաստակաշատ ճարտարապետ՝ Միքայէլ Եուսուֆեանի տաղանդաշատ գրչին, փայլուն միտքին ու անընկճելի հոգիին արգասիքը:

  «Մութ ու Լոյս» բանաստեղծութիւն-արձակ հիասքանչ հատորը կը խորասուզէ ընթերցողը,  թափանցելով հեղինակի սիրտէն ներս: Իւրաքանչիւր հատոր կ’արժեւորուի անոր երկասիրողին վայելած հեղինակութիւնովը: Միքայէլ Եուսուֆեան վաւերական դէմք է մեր գրական անդաստանին մէջ: Անոր գրչին պատկանող հատորները գեղեցկօրէն կը ցոլացնեն օրինակելի կեանք մը: Կեանք մը, որ կը բուրէ հաւատք, յոյս ու սէր. կեանք մը, որ հոգեւոր-բարոյական-ազգային-հայրենասիրական սկզբունքները սակարկութեան նժարին վրայ փոխադրելը կ’արգիլէ. կեանք մը, որ կը բուրէ պարկեշտութիւն, ծառայասիրութիւն, համեստութիւն, ճշմարտախօսութիւն, անկեղծութիւն, արդարասիրութիւն ու տակաւին շատ աւելին:

Հեղինակին լեզուն հաղորդական ու մակարդակը բիւրեղեայ է: Մաշտոցեան վայելք է ընթերցել իր եթերացայտ գրչին պատկանող իւրաքանչիւր նախադասութիւնը:

Հատորն ունի ճոխ բովանդակութիւն: Առաջին բաժինը՝ «Սիրտէ սիրտ» կը ներկայացնէ հեղինակին անհուն սէրը հանդէպ իր Փրկչին՝ Տէր Յիսուս Քրիստոսի ինչպէս նաեւ դժուարութիւններու, յուսախաբութիւններու եւ մարտահրաւէրներու մէջ՝ Փրկչին միայն կառչելու անհրաժեշտութիւնը: Հեղինակին սէրը հանդէպ իր կողակիցին բոցախմբեցեալ է: «Արփիկիս» նուիրուած բանաստեղծութիւնը կը բացայայտէ գաղտնիքը երջանիկ բոյնի մը, որ Քրիստոսակորիզ եւ Յիսուսաբոյր է:

 Երկրորդ բաժինը՝ «Ուրախ եւ տխուր ապրումներ« կը պարունակէ տիպարներ Աստուածաշունչէն, եւ որոնք գարունը ապրելէ ետք՝ ձմրան ձախորդ օրերուն հանդիպած են, սակայն Աստուծոյ վստահելով յաղթահարած են կեանքի խոչընդոտները: Այս բաժնին մէջ Ապրիլ 24-ի յատուկ ուսանելի հոյակապ պատգամի կողքին կը հանդիպինք Լիբանանի մէջ բանտային կեանքը նկարագրող բացառիկ «գլուխ գործոցի» մը, որուն քսան ցնցիչ էջերը զիս անակնկալի մատնեցին:

Հեղինակին կատարած ուխտագնացութիւնը դէպի Արեւմտեան Հայաստան ու Կիլիկիա կու գան անվերջ յոյս ներշնչելու Տիրոջ աղերսելով, որ «քարերը դադրի՛ն այլեւս որբ մնալէ...»:

 Երրորդ բաժնով, հեղինակը մեզի կը ներկայացնէ «Ամպամած երկինքը», ուր կը շեշտուի ոսկեղէն կանոնի կարեւորութիւնը. «Ինչ որ կ’ուզէք մարդիկ ձեզի ընեն, դուք ալ անոնց այդպէս ըրէք (Մատթ. 7:12): Նաեւ, երկու ուրիշ կանոններ յիշուած են այս էջերուն վրայ. «Պողպատի կանոնը», որ կ’ըսէ թէ իրաւունքը զօրաւորին է ու «Արծաթի  Կանոնը», որ բացասական երեւոյթ է, «Մի՛ ըների» կանոնն է: Սոյն բաժնին մէջ, հեղինակը «Մայրամուտով» յուզիչ պահեր կը ներկայացնէ ընթերցողին, նկարագրելով լոյսի ու սիրոյ հեղեղները ժառանգելու երջանկութիւնը եւ Յիսուսի հետ քալելու ու երկինքի պարտէզները վայելելու ուրախութիւնը: Այս բաժինը ճոխ է վստահութիւն ներշնչող բազմաթիւ օրինակներով, որոնք ազդեցիկ պատգամներով ամենակարող Աստուծոյ էութիւնը կը նկարագրեն:

Չորրորդ բաժինը լի է «լոյսի ճառագայթներով»: Հեղինակը կը ներկայացնէ Յիսուսի ծնունդէն 600 տարի առաջ կատարուած Եսայի մարգարէին հրաշալի աւետիսը: Այս բաժնին մէջ նաեւ կը հանդիպինք հոգիի մաքրութեան անհրաժեշտութիւնը շեշտող պատգամին եւ «Տօնական օրերու» եւ «հաւատացեալին նկարագիրը» ներկայացնող ազդեցիկ պատգամներու: Հեղինակը յատուկ կարեւորութիւն կ’ընծայէ «Յաւիտենական երիտասարդին», շեշտելով, թէ ծերութիւնը ֆիզիքական վիճակէ աւելի՝ հոգեկան եւ մտային վիճակ մըն է: Այս իրականութիւնը հեղինակին յարիր է, որովհետեւ 84 գարուններ բոլորած «մնայուն երիտասարդը» իր առողջ հոգիով եւ արթուն միտքով հսկայ գործունէութիւն կը ծաւալէ հոգեւոր եւ ազգային մակարդակներով:

Հինգերորդ ու վերջին բաժնով, հեղինակը կը ներկայացնէ «Երկինքի բնակիչները», հերոսներ, որոնք Քրիստոսի համար ապրեցան  մեզի օրինակ հանդիսանալով, ինչպէս՝ Պօղոս Առաքեալ: Այս բաժնին մէջ նաեւ ներկայացուած են նոր օրերու հերոսներ, որոնց երկնագնացութիւնը խորհրդածութեան արժանացուցած են զանոնք:

«Ութսունամեակի» էջերը կը նկարագրեն հեղինակին ծնունդը, իր ամուսնութիւնը եւ հայր դառնալու երջանկութիւնը, ինչպէս նաեւ իր կեանքին հետապնդած նպատակը: Հեղինակին կեանքը հարուստ է հաւատքով, յոյսով ու սիրով: Անոր գուրգուրանքը հանդէպ իր ընտանիքին, անփոփոխ սրբութիւններու, հոգեւոր սկզբունքներու, ազգային արժէքներու ու մարդկային ըմբռնումներու եզակի է: Կեանք մը, որ իր բուրմունքով օրինակելի դասեր կը սորվեցնէ ընթերցողին:

Հատորը իր աւարտին կը հասնի «Յարգանք մայրերուն» եւ «Հայրերուն ու մայրերուն» հոյակապ պատգամներով: Հեղինակին յարգանքը հանդէպ իր թանկագին հօր ու մօր վարակիչ է: Մօտէն ճանչցած ըլլալով իր աննման մայրը՝ Ազնիւ քոյր, կրնամ անվարան վկայել անոր ունեցած անբաղդատելի հոգեւոր կեանքին ներգործիչ ազդեցութիւնը իր զաւակին վրայ:

Միքայէլ Եուսուֆեանի բանաստեղծութիւն-արձակ պատգամներու համախմբումով, սոյն հատորը կը վերածեն եզակի շտեմարանի մը, որուն իւրաքանչիւր նիւթը ոսկեայ շղթայով մը շաղկապուած հոգեւոր-ազգային սնունդ կը պարգեւեն ընթերցողին:

Հատորը լոյս տեսած է 2016-ին: Գծագրութիւնները՝ Միքայէլ Եուսուֆեանի, գեղարուեստական ձեւաւորումը իր տաղանդաւոր զաւակին՝ Արամ Եուսուֆեանի եւ համակարգչային գրաշարութիւնը՝ Ազնիւ Էյլէնճեանի:

 Ու փառքը՝ միմիայն Աստուծոյ:

 ԾԱՆՕԹ. Սոյն գիրքէն անվճար օրինակ մը ունենալու համար՝ դիմել Մաշտոց Քոլէճ՝ (818) 548-9345: 

 

ԿԱՐՊԻՍ ՏԷՐ ԵՂԻԱՅԵԱՆ

 

Լրահոս - 02 Յուլիս 2020
Սիւնակագիրներ
Հրաչ Սեփեթճեան Ծնած է 1969-ին, Պէյրութ, Լիբանան։Կիպրոսի ՀԲԸՄ Մելգոնեան Կրթական Հաստատութիւնը աւարտած է 1987-ին։Երեւանի Պետական Համալսարանի Հայկական Բանասիրական բաժանմունքէն շրջանաւարտ ՝1994-ին։1980-ական թուականներէն կ՚աշխատակցի «Զարթօնք»ին եւ ապա՝ «Նոր Օր»ին։1994-2000 օգնական խմբագիր «Զարթօնք»ի։1993-էն ի վեր հայոց լեզուի, գրականութեան, պատմութեան եւ մշակոյթի ուսուցիչ Լիբանանի եւ Լոս Անճելըսի մէջ։Լիբանանի եւ Լոս Անճելըսի մէջ եղած է եւ է գործօն անդամ ՀԲԸՄ-ի, ԹՄՄ-ի եւ ՌԱԿ-ի շրջանակներէն ներս, վարելով զանազան պաշտօններ։Ներկայիս՝ ՀԲԸՄ Մանուկեան-Տէմիրճեան վարժարանի Հայերէնի Բաժանմունքի վարիչ։ «Նոր Օր»ի խմբագիր՝ Մարտ 2016-էն։  
Վաչէ Սեմերճեան Ծնած է 1938-ին, Պէյրութ, Լիբանան։ Շրջանաւարտ ՀԲԸՄ Յովակիմեան-Մանուկեան վարժարանէն եւ Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանէն՝ որպէս քիմիագէտ։ Շրջան մը եղած է ուսուցիչ Կիպրոսի Մելգոնեան Կրթական Հաստատութենէն ներս։ Ապա, վկայուելով որպէս կաշուեմշակութեան վարպետ, տասը տարի  կը գործուղղուի Եթովպիա եւ Աֆղանիստան։ 1976-ին կը հաստատուի Միացեալ Նահանգներու արեւմտեան ափ, գործօն անդամ դառնալով ԹՄՄ-ի եւ ՌԱԿ-ի։ Կաշուեմշակութեամբ աշխատելէ ետք, կը հրաւիրուի Հոլիվուտի ԹՄՄ Արշակ Տիգրանեան վարժարան, դասաւանդելու համար հայագիտական նիւթեր։ Հանգստեան կը կոչուի 2009 թուականին։1956-էն ի վեր կ՚աշխատակցի ռամկավար ազատական մամուլին։ 1977-էն առ այսօր ծաւալուն գործունէութիւն ունեցած է «Նոր Օր»էն ներս որպէս խորհրդական եւ ղեկավար։  Վեց տարի եղած է պատասխանատու խմբագիրը «Նոր Օր» շաբաթաթերթին։Վաչէ Սեմերճեան հեղինակ է չորս հատորներու. «Ապրուած սփիւռքը», «Յիշատակելի դիմաքանդակներ», եւ «Լուսարձակին տակ» Ա. Եւ Բ. հատորներ։ 
Յակոբ Մարտիրոսեան   Ծնած է Սուրիոյ Արաբ-բունար գիւղաքաղաքը 1943 թուականին։ 1949-ին Հալէպ փոխադրուած է ուր յաճախած է տեղւոյն Կրթասիրաց վարժարանը, ապա Հայկական Բարեգործական Ընդհանուր Միութեան, Լազար Նաճարեան-Գալուստ Կիւլպէնկեան երկրորդական վարժարանը, եւ վկայուած 1964-ին։ Նոյն տարին, քաղաքական աննպաստ պայմաններու հետեւանքով ընտանեօք վերադարձած են Լիբանան, Պէյրութ, ուր շարունակած է իր ուսումը, հաշուապահութեան եւ տնտեսագիտութեան մարզերուն մէջ։ Ապա լծուած աշխատանքի զանազան հաստատութիւններու մէջ, ինչպէս Ապրոյեան հաստատութիւն եւ Պանք Ալ Արապի, վարելով բաժնի տնօրէնութեան պաշտօններ։ 1976-ին հաստատուած է Լոս Անճելըս, Միացեալ նահանգներ, ուր շարունակած է աշխատիլ արհեստավարժ  ինքնաշարժի ընկերութիւններու եւ հաստատութիւններու մէջ, ուսումը շարունակելով եւ մասնագիտանալով այդ ճիւղին մէջ։Հանգստեան կոչուած է 2012 թուականին։ Յակոբ Մարտիրոսեան անդամակցած է Ռամկավար Ազատական Կուսակցութեան, ՀԲԸՄ-ին եւ Թէքեան Մշակութային Միութեան, 1958 թուականէն սկսեալ, Հալէպի մէջ, Սուրիա։ Ան շարունակած է իր միութենական եւ կուսակցական գործունէութիւնները Լիբանանի մէջ, Պէյրութ, ուր անդամակցած է Փորթուգալեան ակումբին, եւ եղած է հիմնադիրը Անթիլիասի ՌԱԿ Յովսէփեան ակումբին։  Լոս Անճելըսի մէջ, շարունակած է իր միութենական եւ կուսակցական  աշխատանքները վարելով ատենադպիրի պաշտօններ Գերսամ Ահարոնեան ակումբին եւ ՌԱԿ Արեւմտեան Ամերիկայի Շրջանային Վարչութեանց մէջ, ատենապետի պաշտօն՝ Ռուբէն Հերեան ակումբի, եւ «Նոր Օր» շաբաթաթերթի խմբագիրի պաշտօնը 2011 թուականէն մինչև Մարտ 2016 թուականը:  
Սարգիս Մինասեան Ծնած է Դամասկոս, Սուրիա՝ 1933-ին: Ընտանեօք Լիբանան փոխադրուելով, շրջանաւարտ կը դառնայ ՀԲԸՄ Յովակիմեան-Մանուկեան վարժարանէն 1953-ին: Ապա՝ Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանէն ստանայ Պսակաւոր Արուեստից տիտղոսը Եւրոպայի արդի պատմութեան մէջ:Շուրջ երեսուն տարի եղած է ՀԲԸՄ-ի Լիբանանի վարիչ-տնօրէն, վարելով ՀԲԸՄ-ի գործերը: Պատասխանատու պաշտօններ ստանձնած է մշակութային եւ մասնաւորաբար թատերական կեանքէն ներս: ՀԲԸՄ-ի «Խօսնակ» պաշտօնաթերթի խմբագիր՝ 1964-74:1986-ին կը հաստատուի Լոս Անճելըս, դառնալով «Նոր Օր»ի խմբագիր մինչեւ 1990: Մինասեան կը մնայ գլխաւոր սիւնակագիրներէն մէկը «Նոր Օրի: 1992-էն ի վեր լոյս կ'ընծայէ Չորք-Մարզպանի հայրենակցական միութեան «Տեղեկատուն»:Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմին մասին լոյս ընծայած է «Մայրիներու երկրին աւերակումը» հատորը 2003-ին: Ունի բազմաթիւ թարգմանութիւններ: 13 տարի եղած է հանրային վարժարանի մը գրադարանապետը:Լոս Անճելըսի մէջ կը շարունակէ գործօն իր դերը ՀԲԸՄ-էն եւ Չորք-Մարզպանի (Տէօրթ-Եօլ) հայրենակցական միութենէն ներս, որուն հիմնադիրներէն է եւ ատենապետը՝ 2012-էն ի վեր:
Խաչիկ Ճանոյեան Ծնած է Մուսուլ, Իրաք։ Շատ փոքր տարիքէն կը կորսնցնէ մայրն ու հայրը։ 1956-ին  կը տեղափոխուի Պաղտատ։ 1966-ին կ՚աւարտէ Պաղտատի պետական համալսարանը, վկայուելով լեզուագիտական գոլէճի սպաներէնի բաժինէն։Պաղտատի մէջ եղած է գործօն անդամ ՀԲԸՄ-ի։ 1968-ին անցնելով Պէյրութ հայագիտական ուսումը կը ստանայ Երուանդ Հիւսիսեան հայագիտական հիմնարկէն եւ նոյն տարիներուն կը զբաղի ուսուցչութեամբ։ Նոյն տարին կ՚անդամագրուի ՌԱԿ-ին։ 1972-ին կը վերադառնայ Պաղտատ, որպէս հայերէնի ուսուցիչ։ Յաջորդ տարի կ՚անցնի Արժանթին, ուր կը վարէ ՀԲԸՄ-ի Պուէնոս Այրեսի մասնաճիւղի վարիչ քարտուղարի պաշտօնը եւ միութեան «Լուսաբաց» եռամսեայի խմբագրութիւնը։ Հիմնադիրներէն է Մարի Մանուկեան վարժարանին։1975-էն ի վեր կ՚ապրի եւ կը գործէ Լոս Անճելըսի մէջ։ Եղած է «Նոր Օր»ի վարչական պատասխանատու, խմբագիրի օգնական եւ խմբագրական կազմերու անդամ։ Կ՚աշխատակցի սփիւռքահայ մամուլին։Ճանոյեան շատ գործօն տարր մըն է Լոս Անճելըսի մէջ։  Հիմնադիրներէն է եւ ատենապետը Իրաքահայերու Միութեան։ ՀԲԸՄ-էն, ԹՄՄ-էն եւ ՌԱԿ-էն ներս տարած է եւ կը տանի բազմաբեղուն աշխատանք։35 տարի շարունակ հիմնած եւ ղեկավարած է Հայ Ընտանեկան Շաբաթօրեայ վարժարանը։ Մեծապէս նպաստած է գաղութահայ մշակութային եւ գրական կեանքին, եկեղեցական կեանքին եւ պարգեւատրուած է բազմաթիւ շքանշաններով եւ պատուոյ գիրերով։ Ամուսնացած է, ունի երեք զաւակ եւ հինգ թոռնիկ։
Մինաս Գոճայեան Ծնած է Պէյրութ, 1946-ին։ Յաճախած է ՀԲԸՄ Յովակիմեան-Մանուկեան վարժարանը, ապա հետեւած է լեզուի եւ գրականութեան դասընթացքներու Փարիզի մէջ եւ աւարտած՝ Երեւանի Պետական Համալսարանի Բանասիրական ճիւղը, միաժամանակ հետեւելով հնագոյն պատմութեան եւ հնագիտութեան դասընթացքներու։ Դոկտորական աստիճան կը ստանայ 1980-ին։Հայոց լեզու, գրականութիւն, պատմութիւն եւ մշակոյթ դասաւանդած է Կիպրոսի Մելգոնեան Կրթական Հաստատութենէն եւ Լոս Անճելըսի ՀԲԸՄ Մանուկեան-Տեմիրճեան վարժարանէն ներս։ Աշխատակցած է եւ կ՚աշխատակցի սփիւռքահայ մամուլին։ Եղած է «Նոր Օր» շաբաթաթերթի պատասխանատու խմբագիր։ Անգլիատառ AIM-ի հիմնադիր-խմբագիրներէն է եւ ներկայիս մաս կը կազմէ Keghart.com-ի խմբագրութեան եւ պատասխանատու խմբագիրն է Երուսաղէմի «Սիոն» պաշտօնաթերթին։Խմբագրած եւ պարզեցուցած է հայ դասական գրողներու գործեր, նաեւ հեղինակ է հայոց լեզուի եւ պատմութեան դասագիրքերու։ Խմբագիրն է «Պատմութիւն Չորք-Մարզպանի» յուշամատեանին։  
Գէորգ Քէօշկէրեան Ծնած է Երուսաղէմ և վեց տարեկանին ընտանիքին հետ փոխադրուած է Հալէպ։ Ուսման բարձրագոյն վկայականը եղած է Մաքիստրոս Արուեստից Տիտղոս՝ Անգլերէն լեզուի ուսուցման մէջ, Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանէն։ 1976-ին հաստատուած է Լոս Անճելըս և 1980-ին ամուսնացած է Սիլվա Տագէսեանի հետ ու բախտաւորուած երկու զաւակներով՝ աղջիկ մը և մանչ մը։ 2009-ին հանգստեան կոչուած է 25 տարիներու ծառայութենէ մը ետք՝ Լոս Անճըլոսի դպրոցական միացեալ ցանցին մէջ, ինը տարի որպէս ուսողութեան ուսուցիչ և 16 տարի որպէս փոխ-տնօրէն։ Անդամ է Թէքէեան Մշակութային Միութեան Միացեալ Նահանգներու և Գանատայի Կեդրոնական Վարչութեան։  
Սարգիս Մինասեան Ծնած է Դամասկոս, Սուրիա՝ 1933-ին: Ընտանեօք Լիբանան փոխադրուելով, շրջանաւարտ կը դառնայ ՀԲԸՄ Յովակիմեան-Մանուկեան վարժարանէն 1953-ին: Ապա՝ Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանէն ստանայ Պսակաւոր Արուեստից տիտղոսը Եւրոպայի արդի պատմութեան մէջ:Շուրջ երեսուն տարի եղած է ՀԲԸՄ-ի Լիբանանի վարիչ-տնօրէն, վարելով ՀԲԸՄ-ի գործերը: Պատասխանատու պաշտօններ ստանձնած է մշակութային եւ մասնաւորաբար թատերական կեանքէն ներս: ՀԲԸՄ-ի «Խօսնակ» պաշտօնաթերթի խմբագիր՝ 1964-74:1986-ին կը հաստատուի Լոս Անճելըս, դառնալով «Նոր Օր»ի խմբագիր մինչեւ 1990: Մինասեան կը մնայ գլխաւոր սիւնակագիրներէն մէկը «Նոր Օրի: 1992-էն ի վեր լոյս կ'ընծայէ Չորք-Մարզպանի հայրենակցական միութեան «Տեղեկատուն»:Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմին մասին լոյս ընծայած է «Մայրիներու երկրին աւերակումը» հատորը 2003-ին: Ունի բազմաթիւ թարգմանութիւններ: 13 տարի եղած է հանրային վարժարանի մը գրադարանապետը:Լոս Անճելըսի մէջ կը շարունակէ գործօն իր դերը ՀԲԸՄ-էն եւ Չորք-Մարզպանի (Տէօրթ-Եօլ) հայրենակցական միութենէն ներս, որուն հիմնադիրներէն է եւ ատենապետը՝ 2012-էն ի վեր:
Արա Ահարոնեան Ծնած է Թրիփոլի, Լիբանան։ Նախնական ուսումը ստացած է Պէյրութի ՀԲԸՄ-ի Յովակիմեան-Մանուկեան երկրորդական վարժարանին մէջ։ Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմին հետեւանքով, 1976-ին կը տեղափոխուի Միացեալ Նահանգներ եւ կ՚աւարտէ Քալիֆորնիոյ համալսարանի Էլէքթրոնիք ճարտարագիտութեան բաժինը։ Անդամ է ՌԱԿ-ի եւ երիտասարդական տարիներէն մինչ օրս վարած է եւ կը վարէ պատասխանատու պաշտօններ կուսակցութենէն եւ Թէքէեան Մշակութային Միութենէն ներս։ «Նոր Օր» պաշտօնաթերթի երկարամեայ աշխատակից։Ահարոնեան գործօն տարր մըն է լոսանճելըսահայ կեանքէն ներս, ներկայացնելով ՌԱԿ-ը համագաղութային ծրագիրներու մէջ։ Հեղինակ է Հայաստանի, Արցախի եւ Ռամկավար Ազատական Կուսակցութեան նուիրուած հատորներու։ Ներկայիս կը պաշտօնավարէ ապահովագրական ընկերութեան մը մէջ, որպէս ծրագրող-խորհրդատու։