Հայ
Հրաչ Սեփեթճեան
Սրտաշարժ եւ հոգեշարժ շարժանկար մը՝ «Խոստում» (“The Promise”)
Սրտաշարժ եւ հոգեշարժ շարժանկար մը՝ «Խոստում» (“The Promise”)
Ապրիլ 27 , 2017 , 14:36

 

Հայոց Ցեղասպանութեան 102-րդ տարելիցի Ապրիլեան այս օրերուն Լոս Անճելըսի, եւ ընդհանրապէս Միացեալ Նահանգներու թատերասրահներուն մէջ մուտք գործեց «Խոստում» շարժանկարը. նոյնը նաեւ Հայաստանի մէջ՝ Ապրիլ 28-էն սկսեալ եւ աշխարհի տարածքին։ Առաջին անգամ ըլլալով մեծածախս եւ ամէնէն արդիական միջոցներով, որակեալ դերասանական կազմով Հայ Դատը աշխարհին կը ներկայանայ նման ժապաւէնով մը։ Հոն հիւսուած պատմութիւններու շղթան հայ ժողովուրդին պատահած պատմութիւնն է, մեզի ծանօթ եւ օտարին՝ անծանօթ։ Մեր ցիրուցան դարձած արեւմտահայութեան, կիլիկեհայութեան եւ Օսմանեան կայսրութեան տակ ապրող հայաբնակչութեան կեանքն է, այլ խօսքով՝ վիճակը մինչեւ 1915 եւ 1915՝ Համաշխարհային պատերազմ եւ Ցեղասպանութիւն։

Տպաւորիչ, ուժեղ, սրտաշարժ ու հոգեշարժ բառերով կարելի է սեղմօրէն նկարագրել այն, ինչ որ տեսանք մեծ պաստառին վրայ։ Դիտելը քիչ է, պէտք է դարձեալ դիտել, մտնելով իւրաքանչիւր կերպարին խորը, ուր պիտի գտնէք ձեր կեանքին պատմութիւնը։ Ես, մօրենական կողմէն որպէս մուսալեռցի, քանիցս առաջին բերանէ լսած եմ 1901-ի ծնունդ մեծ հօրս եւ 1908-ի ծնունդ մեծ մօրս եւ իրենց ընտանիքներուն լեռ բարձրանալը, ֆրանսական փրկարար նաւուն  հասնիլը, Եգիպտոսի Փորթ-Սայիտի վրանաքաղաքին տակ գաղթականութիւնը, եւ յետոյ՝ Պատերազմէն ետք վերադարձը Մուսա լեռ՝ Վաքըֆ եւ Հաճի Հապիպլի։

Անկարելի էր չյուզուիլ ի տես այդ բոլոր տեսարաններուն, երբ մորթիդ վրայ կը զգաս 7 տարեկան մեծ մօրդ կրած ահն ու սարսափը, եւ կը յիշես 8-10 տարեկան զաւակներդ, որոնք հիմա ազատ ու երջանիկ կ՚ոստոստեն, ապրելով նաեւ անոնց կեանքը՝ որոնք չունեցան մանկութիւն։

***

Պատմութիւնը կը սկսի, երբ Միքայէլ (կուաթեմալացի-ամերիկացի դերասան Օսքար Այզաք) անունով երիտասարդ մը Արեւմտեան Հայաստանի Սիրուն գիւղէն Պոլիս կ՚երթայ բժշկական բարձրագոյն ուսման, մինչ այդ խոստանալով շուտով վերադառնալ եւ ամուսնանալ իր սիրելիին՝ Մարալին (Անճելա Սարաֆեան) հետ։ Սակայն, վրայ կը հասնի Համաշխարհային պատերազմը եւ դէպքերը կ՚առնեն տարբեր ընթացք։ Միքայէլը կը ծանօթանայ «Ասոսիէյթըտ փրէս»ի թղթակից ամերիկացի Քրիս Մայըրզին (բրիտանացի դերասան Քրիսչըն Պէյլ) եւ Ֆրանսա հասակ առած արուեստագիտուհի հայուհիի մը՝ Անային (քանատացի-ֆրանսացի դերասանուհի Շարլոթ Լը Պոն), ուր կը զարգանայ նաեւ սիրոյ ջերմ յարաբերութիւն մը մէկ կողմէ՝ Միքայէլի եւ Անայի եւ միւս կողմէ՝ Քրիսի ու Անայի միջեւ։

Վրայ կը հասնին հայերու ձերբակալութիւնները, տեղահանութիւն, աքսոր, ջարդ։ Դէպքերու այս զարգացումը ցնցող տեսարաններով, սակայն միշտ մնալով պատմական փաստերու վրայ, կը կապեն հանդիսատեսը մեր ժողովուրդի ամենատխուր էջին։ Գաղթականներուն մէջ են նաեւ Միքայէլն ու Անան, մինչ այդ Միքայէլ կը կորսնցնէ իր ամբողջ գերդաստանը թէ՛ Պոլսոյ եւ թէ՛ Սիրունի մէջ. յղի կինը, հայրը, աւելի ուշ՝ մայրը, նոյնպէս զոհ կ՚երթան արհաւիրքին, իսկ լեռ բարձրանալէ ու ապա՝ ծովափ իջնելէ ետք, երբ ֆրանսական փրկարար նաւը զիրենք ապահով ապաստան պիտի տեղափոխէր, Միջերկրականի ջուրերուն մէջ մահը կը գրկէ նաեւ Անան։ Իսկ ամերիկացի լրագրողը, անցնելէ ետք տարբեր արկածախնդրութիւններէ, եւ զուգադիպօրէն կը գտնուէր այդ նաւուն վրայ, հասած էր Անային, Միքայէլին եւ հազարաւոր հայերու օգնութեան։ Աւարտին՝ կը վերապրին Միքայէլն ու ամերիկացի լրագրողը. նաւը զիրենք կը տեղափոխէ ապահով ափեր։ Միքայէլ հաստատուելով Միացեալ Նահանգներ, կը շարունակէ իր կեանքը, որ կը խորհրդանշէ հայուն վերապրելու հզօր կամքն ու մեր այսօրուան իրականութիւնը։

***

 Շնորհակալութեան եւ շնորհաւորական մեր ջերմագին խօսքերը կ՚երթան բոլորին, սկսելով գլխաւոր հովանաւոր, ողբացեալ Քըրք Քըրքորեանէն, անոր ստեղծած “Survival Pictures”-ին եւ “Phoenix Pictures”-ին, ցրումի պատասխանատու՝ “Open Road Films”-ին, բեմադրիչ Թէրի Ճորճին, արտադրողներ՝ Էրիք Իսրայէլեանին, Մայք Մետավոյին, Ուիլիըմ Հորպըրկին, հեղինակներ՝ Թէրի Ճորճին եւ Ռապին Սիքորտին, գլխաւոր դերասաններ՝ Օսքար Այզաքին, Շարլոթ Լը Պոնին, Քրիսչըն Պէյլին, Տանիէլ Կիմէրէզ Քաչոյին, Շորէ Աղտաշլուին, Ռատէ Շէրպէճիային, երգահան Կապրիէլ Եարէտին, նկարահանման բեմադրիչ՝ Խաւիէր Ակիրէսարոպին, եւ բոլոր անոնց, որոնց շնորհիւ այս շարժանկարը իրականացաւ։

Նկարահանումները կատարուած են Փորթուկալի, Մալթայի եւ Սպանիոյ մէջ։ Ծախք՝ 90 միլիոն տոլար, տեւողութիւն՝ երկու ժամ քառորդ։ Ժանր՝ տրամա։

Այսօր մեր պարտականութիւնն է ոտքի պահել այս շարժանկարը այնքան շաբաթ, որքան կարելի է, որպէսզի անոր արձագանգը ըլլայ մեծ եւ շարունակական։ Քաջալերեցէք ձեր հայ թէ օտար բարեկամները, դիտելու, եւ ինչու չէ, երկրորդ անգամ դիտելու «Խոստում»ը։

 

«Թայմ»-ը «Խոստումը» շարժանկարին մէջ ընդգծած է պատմական փաստերը

 

Ամերիկեան «Թայմ» հրատարակութիւնը անդրադառնալով «Խոստումը» շարժանկարին, ընդգծած է, որ ֆիլմին հիմքը կը հանդիսանան պատմական իրողութիւնները։ Նշած է, թէ ֆիլմին ցուցադրութիւնը համընկած է Ապրիլ 24-ի՝ Հայոց Ցեղասպանութեան զոհերու յիշատակի օրուան հետ։

Մանրամասնութիւններ տալէ ետք, «Թայմ» կը գրէ, թէ 1914-ին Օսմանեան կայսրութեան մէջ կ՚ապրէր մօտ 2,1 միլիոն հայ, իսկ մինչեւ 1922-ը մօտ 387,800 հայ մնաց երկրին մէջ։

«Թայմ» կը գրէ նաեւ, որ հայերը աւելի քան մէկ դարէ ի վեր կը պայքարին, որպէսզի Թուրքիա եւ այլ պետութիւններ հայերու կոտորածները որակեն Ցեղասպանութիւն։

 

 

 

 

Լրահոս - 23 Նոյեմբեր 2017
Սիւնակագիրներ
Հրաչ Սեփեթճեան Ծնած է 1969-ին, Պէյրութ, Լիբանան։Կիպրոսի ՀԲԸՄ Մելգոնեան Կրթական Հաստատութիւնը աւարտած է 1987-ին։Երեւանի Պետական Համալսարանի Հայկական Բանասիրական բաժանմունքէն շրջանաւարտ ՝1994-ին։1980-ական թուականներէն կ՚աշխատակցի «Զարթօնք»ին եւ ապա՝ «Նոր Օր»ին։1994-2000 օգնական խմբագիր «Զարթօնք»ի։1993-էն ի վեր հայոց լեզուի, գրականութեան, պատմութեան եւ մշակոյթի ուսուցիչ Լիբանանի եւ Լոս Անճելըսի մէջ։Լիբանանի եւ Լոս Անճելըսի մէջ եղած է եւ է գործօն անդամ ՀԲԸՄ-ի, ԹՄՄ-ի եւ ՌԱԿ-ի շրջանակներէն ներս, վարելով զանազան պաշտօններ։Ներկայիս՝ ՀԲԸՄ Մանուկեան-Տէմիրճեան վարժարանի Հայերէնի Բաժանմունքի վարիչ։ «Նոր Օր»ի խմբագիր՝ Մարտ 2016-էն։  
Վաչէ Սեմերճեան Ծնած է 1938-ին, Պէյրութ, Լիբանան։ Շրջանաւարտ ՀԲԸՄ Յովակիմեան-Մանուկեան վարժարանէն եւ Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանէն՝ որպէս քիմիագէտ։ Շրջան մը եղած է ուսուցիչ Կիպրոսի Մելգոնեան Կրթական Հաստատութենէն ներս։ Ապա, վկայուելով որպէս կաշուեմշակութեան վարպետ, տասը տարի  կը գործուղղուի Եթովպիա եւ Աֆղանիստան։ 1976-ին կը հաստատուի Միացեալ Նահանգներու արեւմտեան ափ, գործօն անդամ դառնալով ԹՄՄ-ի եւ ՌԱԿ-ի։ Կաշուեմշակութեամբ աշխատելէ ետք, կը հրաւիրուի Հոլիվուտի ԹՄՄ Արշակ Տիգրանեան վարժարան, դասաւանդելու համար հայագիտական նիւթեր։ Հանգստեան կը կոչուի 2009 թուականին։1956-էն ի վեր կ՚աշխատակցի ռամկավար ազատական մամուլին։ 1977-էն առ այսօր ծաւալուն գործունէութիւն ունեցած է «Նոր Օր»էն ներս որպէս խորհրդական եւ ղեկավար։  Վեց տարի եղած է պատասխանատու խմբագիրը «Նոր Օր» շաբաթաթերթին։Վաչէ Սեմերճեան հեղինակ է չորս հատորներու. «Ապրուած սփիւռքը», «Յիշատակելի դիմաքանդակներ», եւ «Լուսարձակին տակ» Ա. Եւ Բ. հատորներ։ 
Յակոբ Մարտիրոսեան   Ծնած է Սուրիոյ Արաբ-բունար գիւղաքաղաքը 1943 թուականին։ 1949-ին Հալէպ փոխադրուած է ուր յաճախած է տեղւոյն Կրթասիրաց վարժարանը, ապա Հայկական Բարեգործական Ընդհանուր Միութեան, Լազար Նաճարեան-Գալուստ Կիւլպէնկեան երկրորդական վարժարանը, եւ վկայուած 1964-ին։ Նոյն տարին, քաղաքական աննպաստ պայմաններու հետեւանքով ընտանեօք վերադարձած են Լիբանան, Պէյրութ, ուր շարունակած է իր ուսումը, հաշուապահութեան եւ տնտեսագիտութեան մարզերուն մէջ։ Ապա լծուած աշխատանքի զանազան հաստատութիւններու մէջ, ինչպէս Ապրոյեան հաստատութիւն եւ Պանք Ալ Արապի, վարելով բաժնի տնօրէնութեան պաշտօններ։ 1976-ին հաստատուած է Լոս Անճելըս, Միացեալ նահանգներ, ուր շարունակած է աշխատիլ արհեստավարժ  ինքնաշարժի ընկերութիւններու եւ հաստատութիւններու մէջ, ուսումը շարունակելով եւ մասնագիտանալով այդ ճիւղին մէջ։Հանգստեան կոչուած է 2012 թուականին։ Յակոբ Մարտիրոսեան անդամակցած է Ռամկավար Ազատական Կուսակցութեան, ՀԲԸՄ-ին եւ Թէքեան Մշակութային Միութեան, 1958 թուականէն սկսեալ, Հալէպի մէջ, Սուրիա։ Ան շարունակած է իր միութենական եւ կուսակցական գործունէութիւնները Լիբանանի մէջ, Պէյրութ, ուր անդամակցած է Փորթուգալեան ակումբին, եւ եղած է հիմնադիրը Անթիլիասի ՌԱԿ Յովսէփեան ակումբին։  Լոս Անճելըսի մէջ, շարունակած է իր միութենական եւ կուսակցական  աշխատանքները վարելով ատենադպիրի պաշտօններ Գերսամ Ահարոնեան ակումբին եւ ՌԱԿ Արեւմտեան Ամերիկայի Շրջանային Վարչութեանց մէջ, ատենապետի պաշտօն՝ Ռուբէն Հերեան ակումբի, եւ «Նոր Օր» շաբաթաթերթի խմբագիրի պաշտօնը 2011 թուականէն մինչև Մարտ 2016 թուականը:  
Սարգիս Մինասեան Ծնած է Դամասկոս, Սուրիա՝ 1933-ին: Ընտանեօք Լիբանան փոխադրուելով, շրջանաւարտ կը դառնայ ՀԲԸՄ Յովակիմեան-Մանուկեան վարժարանէն 1953-ին: Ապա՝ Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանէն ստանայ Պսակաւոր Արուեստից տիտղոսը Եւրոպայի արդի պատմութեան մէջ:Շուրջ երեսուն տարի եղած է ՀԲԸՄ-ի Լիբանանի վարիչ-տնօրէն, վարելով ՀԲԸՄ-ի գործերը: Պատասխանատու պաշտօններ ստանձնած է մշակութային եւ մասնաւորաբար թատերական կեանքէն ներս: ՀԲԸՄ-ի «Խօսնակ» պաշտօնաթերթի խմբագիր՝ 1964-74:1986-ին կը հաստատուի Լոս Անճելըս, դառնալով «Նոր Օր»ի խմբագիր մինչեւ 1990: Մինասեան կը մնայ գլխաւոր սիւնակագիրներէն մէկը «Նոր Օրի: 1992-էն ի վեր լոյս կ'ընծայէ Չորք-Մարզպանի հայրենակցական միութեան «Տեղեկատուն»:Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմին մասին լոյս ընծայած է «Մայրիներու երկրին աւերակումը» հատորը 2003-ին: Ունի բազմաթիւ թարգմանութիւններ: 13 տարի եղած է հանրային վարժարանի մը գրադարանապետը:Լոս Անճելըսի մէջ կը շարունակէ գործօն իր դերը ՀԲԸՄ-էն եւ Չորք-Մարզպանի (Տէօրթ-Եօլ) հայրենակցական միութենէն ներս, որուն հիմնադիրներէն է եւ ատենապետը՝ 2012-էն ի վեր:
Խաչիկ Ճանոյեան Ծնած է Մուսուլ, Իրաք։ Շատ փոքր տարիքէն կը կորսնցնէ մայրն ու հայրը։ 1956-ին  կը տեղափոխուի Պաղտատ։ 1966-ին կ՚աւարտէ Պաղտատի պետական համալսարանը, վկայուելով լեզուագիտական գոլէճի սպաներէնի բաժինէն։Պաղտատի մէջ եղած է գործօն անդամ ՀԲԸՄ-ի։ 1968-ին անցնելով Պէյրութ հայագիտական ուսումը կը ստանայ Երուանդ Հիւսիսեան հայագիտական հիմնարկէն եւ նոյն տարիներուն կը զբաղի ուսուցչութեամբ։ Նոյն տարին կ՚անդամագրուի ՌԱԿ-ին։ 1972-ին կը վերադառնայ Պաղտատ, որպէս հայերէնի ուսուցիչ։ Յաջորդ տարի կ՚անցնի Արժանթին, ուր կը վարէ ՀԲԸՄ-ի Պուէնոս Այրեսի մասնաճիւղի վարիչ քարտուղարի պաշտօնը եւ միութեան «Լուսաբաց» եռամսեայի խմբագրութիւնը։ Հիմնադիրներէն է Մարի Մանուկեան վարժարանին։1975-էն ի վեր կ՚ապրի եւ կը գործէ Լոս Անճելըսի մէջ։ Եղած է «Նոր Օր»ի վարչական պատասխանատու, խմբագիրի օգնական եւ խմբագրական կազմերու անդամ։ Կ՚աշխատակցի սփիւռքահայ մամուլին։Ճանոյեան շատ գործօն տարր մըն է Լոս Անճելըսի մէջ։  Հիմնադիրներէն է եւ ատենապետը Իրաքահայերու Միութեան։ ՀԲԸՄ-էն, ԹՄՄ-էն եւ ՌԱԿ-էն ներս տարած է եւ կը տանի բազմաբեղուն աշխատանք։35 տարի շարունակ հիմնած եւ ղեկավարած է Հայ Ընտանեկան Շաբաթօրեայ վարժարանը։ Մեծապէս նպաստած է գաղութահայ մշակութային եւ գրական կեանքին, եկեղեցական կեանքին եւ պարգեւատրուած է բազմաթիւ շքանշաններով եւ պատուոյ գիրերով։ Ամուսնացած է, ունի երեք զաւակ եւ հինգ թոռնիկ։
Մինաս Գոճայեան Ծնած է Պէյրութ, 1946-ին։ Յաճախած է ՀԲԸՄ Յովակիմեան-Մանուկեան վարժարանը, ապա հետեւած է լեզուի եւ գրականութեան դասընթացքներու Փարիզի մէջ եւ աւարտած՝ Երեւանի Պետական Համալսարանի Բանասիրական ճիւղը, միաժամանակ հետեւելով հնագոյն պատմութեան եւ հնագիտութեան դասընթացքներու։ Դոկտորական աստիճան կը ստանայ 1980-ին։Հայոց լեզու, գրականութիւն, պատմութիւն եւ մշակոյթ դասաւանդած է Կիպրոսի Մելգոնեան Կրթական Հաստատութենէն եւ Լոս Անճելըսի ՀԲԸՄ Մանուկեան-Տեմիրճեան վարժարանէն ներս։ Աշխատակցած է եւ կ՚աշխատակցի սփիւռքահայ մամուլին։ Եղած է «Նոր Օր» շաբաթաթերթի պատասխանատու խմբագիր։ Անգլիատառ AIM-ի հիմնադիր-խմբագիրներէն է եւ ներկայիս մաս կը կազմէ Keghart.com-ի խմբագրութեան եւ պատասխանատու խմբագիրն է Երուսաղէմի «Սիոն» պաշտօնաթերթին։Խմբագրած եւ պարզեցուցած է հայ դասական գրողներու գործեր, նաեւ հեղինակ է հայոց լեզուի եւ պատմութեան դասագիրքերու։ Խմբագիրն է «Պատմութիւն Չորք-Մարզպանի» յուշամատեանին։  
Գէորգ Քէօշկէրեան Ծնած է Երուսաղէմ և վեց տարեկանին ընտանիքին հետ փոխադրուած է Հալէպ։ Ուսման բարձրագոյն վկայականը եղած է Մաքիստրոս Արուեստից Տիտղոս՝ Անգլերէն լեզուի ուսուցման մէջ, Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանէն։ 1976-ին հաստատուած է Լոս Անճելըս և 1980-ին ամուսնացած է Սիլվա Տագէսեանի հետ ու բախտաւորուած երկու զաւակներով՝ աղջիկ մը և մանչ մը։ 2009-ին հանգստեան կոչուած է 25 տարիներու ծառայութենէ մը ետք՝ Լոս Անճըլոսի դպրոցական միացեալ ցանցին մէջ, ինը տարի որպէս ուսողութեան ուսուցիչ և 16 տարի որպէս փոխ-տնօրէն։ Անդամ է Թէքէեան Մշակութային Միութեան Միացեալ Նահանգներու և Գանատայի Կեդրոնական Վարչութեան։  
Սարգիս Մինասեան Ծնած է Դամասկոս, Սուրիա՝ 1933-ին: Ընտանեօք Լիբանան փոխադրուելով, շրջանաւարտ կը դառնայ ՀԲԸՄ Յովակիմեան-Մանուկեան վարժարանէն 1953-ին: Ապա՝ Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանէն ստանայ Պսակաւոր Արուեստից տիտղոսը Եւրոպայի արդի պատմութեան մէջ:Շուրջ երեսուն տարի եղած է ՀԲԸՄ-ի Լիբանանի վարիչ-տնօրէն, վարելով ՀԲԸՄ-ի գործերը: Պատասխանատու պաշտօններ ստանձնած է մշակութային եւ մասնաւորաբար թատերական կեանքէն ներս: ՀԲԸՄ-ի «Խօսնակ» պաշտօնաթերթի խմբագիր՝ 1964-74:1986-ին կը հաստատուի Լոս Անճելըս, դառնալով «Նոր Օր»ի խմբագիր մինչեւ 1990: Մինասեան կը մնայ գլխաւոր սիւնակագիրներէն մէկը «Նոր Օրի: 1992-էն ի վեր լոյս կ'ընծայէ Չորք-Մարզպանի հայրենակցական միութեան «Տեղեկատուն»:Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմին մասին լոյս ընծայած է «Մայրիներու երկրին աւերակումը» հատորը 2003-ին: Ունի բազմաթիւ թարգմանութիւններ: 13 տարի եղած է հանրային վարժարանի մը գրադարանապետը:Լոս Անճելըսի մէջ կը շարունակէ գործօն իր դերը ՀԲԸՄ-էն եւ Չորք-Մարզպանի (Տէօրթ-Եօլ) հայրենակցական միութենէն ներս, որուն հիմնադիրներէն է եւ ատենապետը՝ 2012-էն ի վեր:
Արա Ահարոնեան Ծնած է Թրիփոլի, Լիբանան։ Նախնական ուսումը ստացած է Պէյրութի ՀԲԸՄ-ի Յովակիմեան-Մանուկեան երկրորդական վարժարանին մէջ։ Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմին հետեւանքով, 1976-ին կը տեղափոխուի Միացեալ Նահանգներ եւ կ՚աւարտէ Քալիֆորնիոյ համալսարանի Էլէքթրոնիք ճարտարագիտութեան բաժինը։ Անդամ է ՌԱԿ-ի եւ երիտասարդական տարիներէն մինչ օրս վարած է եւ կը վարէ պատասխանատու պաշտօններ կուսակցութենէն եւ Թէքէեան Մշակութային Միութենէն ներս։ «Նոր Օր» պաշտօնաթերթի երկարամեայ աշխատակից։Ահարոնեան գործօն տարր մըն է լոսանճելըսահայ կեանքէն ներս, ներկայացնելով ՌԱԿ-ը համագաղութային ծրագիրներու մէջ։ Հեղինակ է Հայաստանի, Արցախի եւ Ռամկավար Ազատական Կուսակցութեան նուիրուած հատորներու։ Ներկայիս կը պաշտօնավարէ ապահովագրական ընկերութեան մը մէջ, որպէս ծրագրող-խորհրդատու։