Հայ
Վաչէ Սեմերճեան
Զաւէն Մսըրլեանի պաշտօնավարութեան փառաւոր յիսնամեակը
Զաւէն Մսըրլեանի պաշտօնավարութեան փառաւոր յիսնամեակը
Մայիս 25 , 2017 , 16:47

Հրատարակելով «Նոր Օր»-ի նախկին խմբագիր  եւ ԹՄՄ-ի  Լոս Անճելըսի մասնաճիւղի երկարամեայ ատենապետ Վաչէ Սեմերճեանի շնորհաւորագիր-սրտի խօսքը, կը միանանք անոր բարեմաղթութիւններուն։ Կրթական մշակ եւ պատմաբան Զաւէն Մսըրլեան յետեղեռնեան լիբանանահայութեան պատմութեան վկան է, որ ամբողջ կեանք մը իր նպաստը բերաւ հայ նոր սերունդներու դաստիարակութեան եւ լոյս ընծայեց մնայուն արժէք ունեցող պատմական հատորներ։ Մեր շնորհաւորութիւնները անոր տնօրէնութեան մրցանիշային 50-ամեակին առիթով։  

«Նոր Օր»

 

Սփիւռքահայ իրականութեան բացառիկ եկեւոյթներէն մէկը, հասարակական մեր կեանքին մէջ նկատուող դիմացկունութիւնն է՝ պաշտօնի մը վրայ գտնուող հազուագիւտ եւ որակաւոր անձնաւորութիւններուն։ Այս մտածումը անխուսափելիօրէն կը պարզուի մեր յիշողութեան մէջ, երբ խնդրոյ առարկայ է բարեկամի մը, սրտակից ընկերոջ մը, հասարակական գործիչի մը երկարամեայ եւ բարձրորակ գործունէութիւնը։

Տարբեր մտածումներ չունեցայ ես, երբ տեղեակ մնացի իմ ամէնէն սրտամօտ բարեկամներէս մէկուն ի պատիւ պատրաստուելիք մեծարումի լայնածաւալ հանդիսութիւններու ծրագիրներուն։ Այս բոլորը բնական զգագումներ են, հակառակ որ հազարաւոր մղոններ կը բաժնեն մեզ։

Մեծարեալը՝ Զաւէն Մսըրլեան տնօրէնը, անբիծ հայրենասէրը, հասարակական գործիչն ու վաստակաւոր պատմաբանն է։ Իսկ իր բազմաթիւ հարազատներէն, բարեկամներէն մին՝ ես, Վաչէ Սեմերճեանը, կը մղուիմ վերյիշել անցեալ դարու՝ 50-ականներէն ի վեր զարգացած բարեկամութիւնը, սրտակցութիւնն ու սերտ գործակցութիւնը, որոնք ծնունդ առին բնականօրէն եւ տակաւին կը դիմանան սահող ժամանակին ու կը յամենան մեր մտածումներուն պաստառին վրայ։

Զաւէն Մսըրլեանը ճանչցայ Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանի մեր ուսանողական տարիներուն, երբ երկուքս կ՚աշխատակցէինք «Զարթօնք» օրաթերթի Երկուշաբթի օրուան մարզական բաժինի հրատարակութեան կարճ տարիներուն։ Ան պատասխանատուն էր սինեմարուեստի նուիրուած էջին, իսկ ես՝ մարզական էջերուն լրացումին կ՚օժանդակէի ատենի խմբագիր Էտմոն Կոտալազեանի կողքին։ «Զարթօնք սփոր» անուամբ թերթը երկար չդիմացաւ, հաւանաբար մէկ ու կէս տարի ապրեցաւ, բայց զայն հրատարակող երեք ուսանողներուն միջեւ ստեղծուած բարեկամութիւնը տակաւին կը շարունակուի առանց տեղատուութեան Պէյրութի եւ Կլենտէյլի միջեւ ստեղծուած հսկայ եռանկիւնին մէջ…։

Մսըրլեանը ճանչցայ նաեւ Հայ Երիտասարդաց Ընկերակցութեան կողքին գործող Հայ Համալսարանականներու Միութեան վարչական պատասխանատուութեան ընթացքին։ Զաւէնը մնայուն կերպով ատենապետ կ՚ընտրուէր վարչականներուս կողմէ՝ առանց երկմտանքի, ժամանակի բնական սահանքի ընթացքին։ Երկրորդ ընտրութիւն մը չէինք կրնար ունենալ, կամ մտածել այդ մասին, երբ Մսըրլեանը իր արդարադատութեամբ, խղճամիտ աշխատանքով եւ ազնուական բարեկամութեամբ մեզի հետ էր։ Վարչական որակաւոր եւ գործունեայ տարիներ էին մեր բոլորին համար, երբ իւրաքանչիւրս ծանրաբեռնուած էինք նաեւ համալսարանական պարտաւորութիւններով։

Շրջանաւարտութենէն ետք, Մսըրլեանի եւ իմ միջեւ ստեղծուած սրտակցութիւնն ու բարեկամութիւնը դիմացաւ տասնամեակներ շարունակ, առանց կրճատուելու, առանց դժուարութեան։ Մինչեւ այսօր, գրեթէ 67 տարիներ ետք կը շարունակենք նամակագրութեամբ՝ հի՜ն ու աւանդական կերպով պահպանել մեր բարեկամութիւնը։

 

***

«Զարթօնք սփոր» եւ Հայ Համալսարանականներու Ընկերակցութիւն երկու միաւորներ են, որոնք թերեւս չկան այսօր. կը մնայ սակայն խորունկ յիշողութիւն մը Զաւէնին ու իմ միջեւ, ատենին ստեղծուած յարգանքն ու սրտակցութիւնը կը դիմանան ժամանակին։ Ու այսօր, Մայիս 27, 2017-ին երբ Պէյրութի մէջ կը մեծարուի Զաւէն Մսըրլեան տնօրէնը՝ Հայ Աւետարանական Բարձրագոյն վարժարանի պատասխանատուներուն կողմէ, կը միացնենք իմ եւ իր ազնիւ բարեկամներուն գեղեցկագոյն մաղթանքները՝ սրտապինդ կերպով շնորհաւորելով հայ կրթութեան նուիրեալը, յաջողագոյն պատմաբանը եւ անխախտ բարեկամութեան խորհրդանիշ Զաւէն Մսըրլեանը։

Մսըրլեան պատմութեան յաջողած ուսուցիչին՝ որպէս վարժարանի տնօրէնի մնայուն եւ յաջող պաշտօնավարութիւն՝ բացառիկ երեւոյթ է սփիւռքահայ կրթական պատմութեան մէջ։ Դժուար է պատկերացնել կրթական մարզէն ներս իրագործուած այս յաջողութիւնը։ Բայց ճանչցած ըլլալով ազնիւ, արդարամիտ, պարկեշտ պատմաբան եւ գործին ամբողջական նուիրումով փարած Մսըրլեանի էութիւնն ու կենցաղը, կու գանք բոլորուելու սիրելի Զաւէնին շուրջ՝ անկեղծօրէն մաղթելով իրեն առողջութիւն, յաւելեալ խանդավառութիւն եւ կորով՝ շարունակելու իր սրբազան առաքելութիւնը՝ հանդէպ հայ կրթութեան, հայ ուսանողին եւ պատմաբանութեան։

 

Ի դիմաց Թէքէեան Մշակութային Միութեան Լոս Անճելըսի Վարչութեան Ատենապետ՝

ՎԱՉԷ ՍԵՄԵՐՃԵԱՆ

 

 

Լրահոս - 23 Նոյեմբեր 2017
Սիւնակագիրներ
Հրաչ Սեփեթճեան Ծնած է 1969-ին, Պէյրութ, Լիբանան։Կիպրոսի ՀԲԸՄ Մելգոնեան Կրթական Հաստատութիւնը աւարտած է 1987-ին։Երեւանի Պետական Համալսարանի Հայկական Բանասիրական բաժանմունքէն շրջանաւարտ ՝1994-ին։1980-ական թուականներէն կ՚աշխատակցի «Զարթօնք»ին եւ ապա՝ «Նոր Օր»ին։1994-2000 օգնական խմբագիր «Զարթօնք»ի։1993-էն ի վեր հայոց լեզուի, գրականութեան, պատմութեան եւ մշակոյթի ուսուցիչ Լիբանանի եւ Լոս Անճելըսի մէջ։Լիբանանի եւ Լոս Անճելըսի մէջ եղած է եւ է գործօն անդամ ՀԲԸՄ-ի, ԹՄՄ-ի եւ ՌԱԿ-ի շրջանակներէն ներս, վարելով զանազան պաշտօններ։Ներկայիս՝ ՀԲԸՄ Մանուկեան-Տէմիրճեան վարժարանի Հայերէնի Բաժանմունքի վարիչ։ «Նոր Օր»ի խմբագիր՝ Մարտ 2016-էն։  
Վաչէ Սեմերճեան Ծնած է 1938-ին, Պէյրութ, Լիբանան։ Շրջանաւարտ ՀԲԸՄ Յովակիմեան-Մանուկեան վարժարանէն եւ Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանէն՝ որպէս քիմիագէտ։ Շրջան մը եղած է ուսուցիչ Կիպրոսի Մելգոնեան Կրթական Հաստատութենէն ներս։ Ապա, վկայուելով որպէս կաշուեմշակութեան վարպետ, տասը տարի  կը գործուղղուի Եթովպիա եւ Աֆղանիստան։ 1976-ին կը հաստատուի Միացեալ Նահանգներու արեւմտեան ափ, գործօն անդամ դառնալով ԹՄՄ-ի եւ ՌԱԿ-ի։ Կաշուեմշակութեամբ աշխատելէ ետք, կը հրաւիրուի Հոլիվուտի ԹՄՄ Արշակ Տիգրանեան վարժարան, դասաւանդելու համար հայագիտական նիւթեր։ Հանգստեան կը կոչուի 2009 թուականին։1956-էն ի վեր կ՚աշխատակցի ռամկավար ազատական մամուլին։ 1977-էն առ այսօր ծաւալուն գործունէութիւն ունեցած է «Նոր Օր»էն ներս որպէս խորհրդական եւ ղեկավար։  Վեց տարի եղած է պատասխանատու խմբագիրը «Նոր Օր» շաբաթաթերթին։Վաչէ Սեմերճեան հեղինակ է չորս հատորներու. «Ապրուած սփիւռքը», «Յիշատակելի դիմաքանդակներ», եւ «Լուսարձակին տակ» Ա. Եւ Բ. հատորներ։ 
Յակոբ Մարտիրոսեան   Ծնած է Սուրիոյ Արաբ-բունար գիւղաքաղաքը 1943 թուականին։ 1949-ին Հալէպ փոխադրուած է ուր յաճախած է տեղւոյն Կրթասիրաց վարժարանը, ապա Հայկական Բարեգործական Ընդհանուր Միութեան, Լազար Նաճարեան-Գալուստ Կիւլպէնկեան երկրորդական վարժարանը, եւ վկայուած 1964-ին։ Նոյն տարին, քաղաքական աննպաստ պայմաններու հետեւանքով ընտանեօք վերադարձած են Լիբանան, Պէյրութ, ուր շարունակած է իր ուսումը, հաշուապահութեան եւ տնտեսագիտութեան մարզերուն մէջ։ Ապա լծուած աշխատանքի զանազան հաստատութիւններու մէջ, ինչպէս Ապրոյեան հաստատութիւն եւ Պանք Ալ Արապի, վարելով բաժնի տնօրէնութեան պաշտօններ։ 1976-ին հաստատուած է Լոս Անճելըս, Միացեալ նահանգներ, ուր շարունակած է աշխատիլ արհեստավարժ  ինքնաշարժի ընկերութիւններու եւ հաստատութիւններու մէջ, ուսումը շարունակելով եւ մասնագիտանալով այդ ճիւղին մէջ։Հանգստեան կոչուած է 2012 թուականին։ Յակոբ Մարտիրոսեան անդամակցած է Ռամկավար Ազատական Կուսակցութեան, ՀԲԸՄ-ին եւ Թէքեան Մշակութային Միութեան, 1958 թուականէն սկսեալ, Հալէպի մէջ, Սուրիա։ Ան շարունակած է իր միութենական եւ կուսակցական գործունէութիւնները Լիբանանի մէջ, Պէյրութ, ուր անդամակցած է Փորթուգալեան ակումբին, եւ եղած է հիմնադիրը Անթիլիասի ՌԱԿ Յովսէփեան ակումբին։  Լոս Անճելըսի մէջ, շարունակած է իր միութենական եւ կուսակցական  աշխատանքները վարելով ատենադպիրի պաշտօններ Գերսամ Ահարոնեան ակումբին եւ ՌԱԿ Արեւմտեան Ամերիկայի Շրջանային Վարչութեանց մէջ, ատենապետի պաշտօն՝ Ռուբէն Հերեան ակումբի, եւ «Նոր Օր» շաբաթաթերթի խմբագիրի պաշտօնը 2011 թուականէն մինչև Մարտ 2016 թուականը:  
Սարգիս Մինասեան Ծնած է Դամասկոս, Սուրիա՝ 1933-ին: Ընտանեօք Լիբանան փոխադրուելով, շրջանաւարտ կը դառնայ ՀԲԸՄ Յովակիմեան-Մանուկեան վարժարանէն 1953-ին: Ապա՝ Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանէն ստանայ Պսակաւոր Արուեստից տիտղոսը Եւրոպայի արդի պատմութեան մէջ:Շուրջ երեսուն տարի եղած է ՀԲԸՄ-ի Լիբանանի վարիչ-տնօրէն, վարելով ՀԲԸՄ-ի գործերը: Պատասխանատու պաշտօններ ստանձնած է մշակութային եւ մասնաւորաբար թատերական կեանքէն ներս: ՀԲԸՄ-ի «Խօսնակ» պաշտօնաթերթի խմբագիր՝ 1964-74:1986-ին կը հաստատուի Լոս Անճելըս, դառնալով «Նոր Օր»ի խմբագիր մինչեւ 1990: Մինասեան կը մնայ գլխաւոր սիւնակագիրներէն մէկը «Նոր Օրի: 1992-էն ի վեր լոյս կ'ընծայէ Չորք-Մարզպանի հայրենակցական միութեան «Տեղեկատուն»:Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմին մասին լոյս ընծայած է «Մայրիներու երկրին աւերակումը» հատորը 2003-ին: Ունի բազմաթիւ թարգմանութիւններ: 13 տարի եղած է հանրային վարժարանի մը գրադարանապետը:Լոս Անճելըսի մէջ կը շարունակէ գործօն իր դերը ՀԲԸՄ-էն եւ Չորք-Մարզպանի (Տէօրթ-Եօլ) հայրենակցական միութենէն ներս, որուն հիմնադիրներէն է եւ ատենապետը՝ 2012-էն ի վեր:
Խաչիկ Ճանոյեան Ծնած է Մուսուլ, Իրաք։ Շատ փոքր տարիքէն կը կորսնցնէ մայրն ու հայրը։ 1956-ին  կը տեղափոխուի Պաղտատ։ 1966-ին կ՚աւարտէ Պաղտատի պետական համալսարանը, վկայուելով լեզուագիտական գոլէճի սպաներէնի բաժինէն։Պաղտատի մէջ եղած է գործօն անդամ ՀԲԸՄ-ի։ 1968-ին անցնելով Պէյրութ հայագիտական ուսումը կը ստանայ Երուանդ Հիւսիսեան հայագիտական հիմնարկէն եւ նոյն տարիներուն կը զբաղի ուսուցչութեամբ։ Նոյն տարին կ՚անդամագրուի ՌԱԿ-ին։ 1972-ին կը վերադառնայ Պաղտատ, որպէս հայերէնի ուսուցիչ։ Յաջորդ տարի կ՚անցնի Արժանթին, ուր կը վարէ ՀԲԸՄ-ի Պուէնոս Այրեսի մասնաճիւղի վարիչ քարտուղարի պաշտօնը եւ միութեան «Լուսաբաց» եռամսեայի խմբագրութիւնը։ Հիմնադիրներէն է Մարի Մանուկեան վարժարանին։1975-էն ի վեր կ՚ապրի եւ կը գործէ Լոս Անճելըսի մէջ։ Եղած է «Նոր Օր»ի վարչական պատասխանատու, խմբագիրի օգնական եւ խմբագրական կազմերու անդամ։ Կ՚աշխատակցի սփիւռքահայ մամուլին։Ճանոյեան շատ գործօն տարր մըն է Լոս Անճելըսի մէջ։  Հիմնադիրներէն է եւ ատենապետը Իրաքահայերու Միութեան։ ՀԲԸՄ-էն, ԹՄՄ-էն եւ ՌԱԿ-էն ներս տարած է եւ կը տանի բազմաբեղուն աշխատանք։35 տարի շարունակ հիմնած եւ ղեկավարած է Հայ Ընտանեկան Շաբաթօրեայ վարժարանը։ Մեծապէս նպաստած է գաղութահայ մշակութային եւ գրական կեանքին, եկեղեցական կեանքին եւ պարգեւատրուած է բազմաթիւ շքանշաններով եւ պատուոյ գիրերով։ Ամուսնացած է, ունի երեք զաւակ եւ հինգ թոռնիկ։
Մինաս Գոճայեան Ծնած է Պէյրութ, 1946-ին։ Յաճախած է ՀԲԸՄ Յովակիմեան-Մանուկեան վարժարանը, ապա հետեւած է լեզուի եւ գրականութեան դասընթացքներու Փարիզի մէջ եւ աւարտած՝ Երեւանի Պետական Համալսարանի Բանասիրական ճիւղը, միաժամանակ հետեւելով հնագոյն պատմութեան եւ հնագիտութեան դասընթացքներու։ Դոկտորական աստիճան կը ստանայ 1980-ին։Հայոց լեզու, գրականութիւն, պատմութիւն եւ մշակոյթ դասաւանդած է Կիպրոսի Մելգոնեան Կրթական Հաստատութենէն եւ Լոս Անճելըսի ՀԲԸՄ Մանուկեան-Տեմիրճեան վարժարանէն ներս։ Աշխատակցած է եւ կ՚աշխատակցի սփիւռքահայ մամուլին։ Եղած է «Նոր Օր» շաբաթաթերթի պատասխանատու խմբագիր։ Անգլիատառ AIM-ի հիմնադիր-խմբագիրներէն է եւ ներկայիս մաս կը կազմէ Keghart.com-ի խմբագրութեան եւ պատասխանատու խմբագիրն է Երուսաղէմի «Սիոն» պաշտօնաթերթին։Խմբագրած եւ պարզեցուցած է հայ դասական գրողներու գործեր, նաեւ հեղինակ է հայոց լեզուի եւ պատմութեան դասագիրքերու։ Խմբագիրն է «Պատմութիւն Չորք-Մարզպանի» յուշամատեանին։  
Գէորգ Քէօշկէրեան Ծնած է Երուսաղէմ և վեց տարեկանին ընտանիքին հետ փոխադրուած է Հալէպ։ Ուսման բարձրագոյն վկայականը եղած է Մաքիստրոս Արուեստից Տիտղոս՝ Անգլերէն լեզուի ուսուցման մէջ, Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանէն։ 1976-ին հաստատուած է Լոս Անճելըս և 1980-ին ամուսնացած է Սիլվա Տագէսեանի հետ ու բախտաւորուած երկու զաւակներով՝ աղջիկ մը և մանչ մը։ 2009-ին հանգստեան կոչուած է 25 տարիներու ծառայութենէ մը ետք՝ Լոս Անճըլոսի դպրոցական միացեալ ցանցին մէջ, ինը տարի որպէս ուսողութեան ուսուցիչ և 16 տարի որպէս փոխ-տնօրէն։ Անդամ է Թէքէեան Մշակութային Միութեան Միացեալ Նահանգներու և Գանատայի Կեդրոնական Վարչութեան։  
Սարգիս Մինասեան Ծնած է Դամասկոս, Սուրիա՝ 1933-ին: Ընտանեօք Լիբանան փոխադրուելով, շրջանաւարտ կը դառնայ ՀԲԸՄ Յովակիմեան-Մանուկեան վարժարանէն 1953-ին: Ապա՝ Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանէն ստանայ Պսակաւոր Արուեստից տիտղոսը Եւրոպայի արդի պատմութեան մէջ:Շուրջ երեսուն տարի եղած է ՀԲԸՄ-ի Լիբանանի վարիչ-տնօրէն, վարելով ՀԲԸՄ-ի գործերը: Պատասխանատու պաշտօններ ստանձնած է մշակութային եւ մասնաւորաբար թատերական կեանքէն ներս: ՀԲԸՄ-ի «Խօսնակ» պաշտօնաթերթի խմբագիր՝ 1964-74:1986-ին կը հաստատուի Լոս Անճելըս, դառնալով «Նոր Օր»ի խմբագիր մինչեւ 1990: Մինասեան կը մնայ գլխաւոր սիւնակագիրներէն մէկը «Նոր Օրի: 1992-էն ի վեր լոյս կ'ընծայէ Չորք-Մարզպանի հայրենակցական միութեան «Տեղեկատուն»:Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմին մասին լոյս ընծայած է «Մայրիներու երկրին աւերակումը» հատորը 2003-ին: Ունի բազմաթիւ թարգմանութիւններ: 13 տարի եղած է հանրային վարժարանի մը գրադարանապետը:Լոս Անճելըսի մէջ կը շարունակէ գործօն իր դերը ՀԲԸՄ-էն եւ Չորք-Մարզպանի (Տէօրթ-Եօլ) հայրենակցական միութենէն ներս, որուն հիմնադիրներէն է եւ ատենապետը՝ 2012-էն ի վեր:
Արա Ահարոնեան Ծնած է Թրիփոլի, Լիբանան։ Նախնական ուսումը ստացած է Պէյրութի ՀԲԸՄ-ի Յովակիմեան-Մանուկեան երկրորդական վարժարանին մէջ։ Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմին հետեւանքով, 1976-ին կը տեղափոխուի Միացեալ Նահանգներ եւ կ՚աւարտէ Քալիֆորնիոյ համալսարանի Էլէքթրոնիք ճարտարագիտութեան բաժինը։ Անդամ է ՌԱԿ-ի եւ երիտասարդական տարիներէն մինչ օրս վարած է եւ կը վարէ պատասխանատու պաշտօններ կուսակցութենէն եւ Թէքէեան Մշակութային Միութենէն ներս։ «Նոր Օր» պաշտօնաթերթի երկարամեայ աշխատակից։Ահարոնեան գործօն տարր մըն է լոսանճելըսահայ կեանքէն ներս, ներկայացնելով ՌԱԿ-ը համագաղութային ծրագիրներու մէջ։ Հեղինակ է Հայաստանի, Արցախի եւ Ռամկավար Ազատական Կուսակցութեան նուիրուած հատորներու։ Ներկայիս կը պաշտօնավարէ ապահովագրական ընկերութեան մը մէջ, որպէս ծրագրող-խորհրդատու։