Հայ
Սարգիս Մինասեան
Միջին Արեւելքի Հայագաղութները Սուրիա
Միջին Արեւելքի Հայագաղութները  Սուրիա
Փետրուար 19 , 2020 , 10:13

 

          Ք.ա. Ա. դարուն, Տիգրան Մեծի ժամանակ, հայկական փոքր ներկայութիւն մը կար, յատկապէս՝ Անտիոքի մէջ:

            11-րդ դարուն, Սելճուք թուրքերու արշաւանքներու ատեն, որոշ թիւով հայեր գաղթած են Այնթապ, Անտիոք  եւ Հալէպ, ուր երբեմն կուսակալները կամ կառավարիչները հայեր էին:

            13-րդ դարուն, Մոնկոլներու ասպատակութիւնները արգելք հանդիսացած են, որ կազմաւորութեան մէջ եղող վերոյիշեալ քաղաքներուն մէջ, հայկական գաղութները մարմին առնեն ու զարգանան:

            Կիլիկիոյ թագաւորութեան շիջումէն ետք, 14-րդ դարուն (1375) յաջորդեց Օսմանեան տիրապետութիւնը: Այս ժամանակներուն ունեցած ենք հայ կուսակալներ, որոնցմէ յիշատակենք Էտիպ Իսահակը ու Ռըզքալլա Հասունեանը: Սուրիական բաժնին մէջ, 15-րդ դարուն, կազմուած է Հալէպի հայոց թեմը:

            17-րդ դարէն սկսեալ, այլազան ճնշումներու եւ հալածանքներու հետեւանքով, Օսմանեան հայացած շրջաններէն- Արաբկիրէն, Սասունէն, Հոոմկլայէն, Զէյթունէն, Այնթապէն, Մարաշէն, Կարինէն- հայերը գաղթած են յատկապէս Արեւելեան Հայաստան ու մանաւանդ՝ Սուրիա:

            Ա. Համաշխարհային Պատերազմի առաջին տարիներուն, Սահակ Բ. Կաթողիկոսը, Գերշ. Յարութիւն Եսայեան, եւ Հ.Բ.Ը. Միութեան Հալէպի մասնաճիւղի ատենապետներ՝ Արմենակ Մազլումեան («Պարոն») եւ եղբայրը՝ Օննիկ, Տոքթ. Սամուէլ Շմաւոնեան, պատուելի Ահարոն Շիրաճեան, Անատոլուի գաղթական իրենց հայրենակիցներուն մատուցած ծառայութեանց համար, բանտարկութեան եւ աքսորի ենթարկուած են:

            Համաշխարհային Ա. Պատերազմի տարիներուն, Հիւսիսային Սուրիան եւ յատկապէս Հալէպն ու Դամասկոսը դարձան, Օսմանեան կայսրութեան արեւելեան Հայաստանի նահանգներէն տարագրուած, հայերու գլխաւոր ապաստանարանը: Տարագլեալներու գոյավիճակով զբաղող գլխաւոր կազմակերպութիւնները, եւրոպական եւ ամերիկեան միսիոնարական օժանդակութիւններու կարգին, եղան Հ.Բ.Ը. Միութեան Եգիպտոսի կեդրոնը, գործօն ղեկավարութեամբ անոր Հալէպի մասնաճիւղին: Այս քաղաքին մէջ ապաստանած էին աւելի քան 15,000 գաղթականներ: Ֆրանսական մանտայի հովանաւորութեան տակ գործող հիւանդանոցներուն, կամ որբանոցներուն մէջ կը ծառայէին Ա. Շիրեճեան (Խան Սապուն), բժիշկներ Տէր Ղեւոնդեան, Յովհ. Գլըճեան, Ա. Ալթունեան եւ Հայր Պալեան: 1919-ի աւարտին, Հալէպի մէջ կը գտնուէին 1900 գաղթականներ, որոնց կեդրոնացումը քաղաքին մէջ ստեղծեց հակագաղթական հալածանք մը, նոյն տարուան Փետրուարէն սկսեալ: Արաբ ամբոխը սպաննեց 50 ու վիրաւորեց 150 հայեր, պատճառ դարձաւ մեծ թիւով անհետացածներու, մինչեւ որ ստիպուեցաւ միջամտել անգլիական բանակը՝ կարգը վերահաստատելու համար: Այս գաղթականներէն մաս մը վերադարձաւ Կիլիկիոյ իրենց տուները, Ֆրանսական բանակին օժանդակութեամբ: 11,000-ի իջած էր գաղթականներու թիւը Հալէպի մէջ:

            Բարեգործականի շօշափելի օժանդակութիւնը վերահաստատուեցաւ 1919 Յունուարէն սկսեալ: Հ.Բ.Ը. Միութեան մասնաճիւղին անդամներէն էին Գ. Խանճեան, Օ. Մազլումեան, Ռ. Էզաճեան, Խ. Շահին, Յ. Ոսկեան, Ա. Մազլումեան, Յ. Պարսումեան, Յովհ. Գըլըճեան, Յովհ. Խաչատուրեան: 1919 Փետրուարին հիմնուեցաւ «Հայ Երիտասարդաց Տիկնանց Ընկերակցութիւն»ը, գլխաւորութեամբ առաջնորդարանէն Հայր Յ. Եսայեանի: Ռ. Հերեան, Հ.Բ.Ը. Միութեան ներկայացուցիչը, նոյն տարուան Ապրիլէն սկսեալ, նուիրուեցաւ յատկապէս որբահաւաքի գործին, յատկապէս Սուրիական անապատներէն ու տեղացիներէն պետեւիներէն ազատելով որդեգրուած 535 հայ որբեր: Որբախնամ գործինն նուիրեալ անձերէն յիշատակենք Տոքթ. Հրեշտակեանը ու Խ. Ինկիլիզեանը: (*)

            1915-ի կիսուն, շուրջ 40,000 գաղթականներ հասած էին Հալէպ եւ 18,000 ալ՝ Դամասկոս։ 15 Յուլիս 1915ին, պատուելի Շիրաճեանի բացուած որբանոցին կցուեցան նաեւ 10 վարձու շէնքեր, Տոքթ. Ալթունեանի միջամտութեամբ եւ հոն ծառայութեամբ: 1922-ին, հոն կը պատսպարէին նաեւ 1200 որբեր: 1922-24, Հ.Բ.Ը. Միութեան ու Near East Relief-ի օժանդակութեամբ ալ շուրջ 65,000 գաղթականներ հաստատուած էին Հալէպի, Հոմսի (700), Համայի, Լաթաքիոյ (2500) ու Սուրիոյ այլազան շրջաններուն մէջ:

            1921-25 կը գործէր նաեւ Կիլիկեան Որբանոց-Արհեստանոցը, որմէ շրջանաւարտ եղան դերձակներ, կօշկակարներ, տախտակի վրայ փորագրողներ եւ ինքնաշարժի վարիչներ: Այս հաստատութեան շրջանաւարտներէն 81 հոգի ղրկուեցան Խորհրդային Հայաստան:

            1921-ին, Դանիացի միսիոնար Քարէն Եփփէ Հալէպ փոխադրուեցաւ։ 1922-27 անոր միջամտութեամբ փրկուած 1475 հայերէն 800-ը կիներ ու մանուկներ էին. այս վերջինները պատսպարուեցան Նոր Գիւղի մէջ մինչեւ 1927-28 թուականները:

            1926-ին, 3 միլիոն ֆրանք քաշուեցաւ Օսմանեան Կեդրոնական Դրամատան մէջ սառեցուած Ֆոնտէն՝ տրամադրուելու համար Հալէպի Սուլէյմանիէի (Մէյտան Էլ-Քապիր-Նոր Գիւղ) մէջ հիմնադրուած (1928-29) հայկական քէմփին, ուր օթեւան գտան 2500 գաղթականներ: Այլոց շարքին, յիշատակելի է Հայր Պալեանի ծառայութիւնը այս քէմփէն ներս:  Զուգահեռաբար, Գաղթականաց Կեդրոնական Կոմիտէն, Դամասկոսի Պապ Շարքի թաղամասին մէջ եւս  տեղաւորեց 8000 գաղթականներ:

            1928-29-ին, Սուրիահայութեան թիւը բարձրացած էր 156,745-ի: Հետզհետէ  կազմակերպուած Սուրիահայ գաղութը ունէր 9 դպրոցներ, 10 մշակութային ընկերութիւններ, քանի մը հիւանդանոցներ, 7 բարեսիրական, 3 մարզական, 6 ուսանողական, 66 երաժշտական կազմակերպութիւններ, եւ երեք յարանուանութեանց 19 եկեղեցիներ:

            1949-ին, Սուրիական բանակի հրամանատարը Հիւսնի Զայիմ, պետական հարուածով տապալեց կառավարութիւնը ու նախագահ դարձաւ: Իրերայաջորդ զինուորական պետական հարուածները անկայուն եւ անորոշ կացութիւն մը ստեղծեցին երկրին մէջ, յաջորդող 20 տարիներու ընթացքին: Տեղացի ժողովուրդին հետ, Սուրիահայութեան համար եւս վտանգաւոր այդ տարիները, ոչ միայն խանգարեցին գաղութին բարգաւաճումը, մղելով բազմաթիւ հայ ընտանիքներ հեռանալու երկրէն, մանաւանդ՝ տեղափոխուելով Լիբանան:

            Հրէական պետութեան ստեղծումը 1948-ին, արաբ-իսրայէլեան իրերայաջորդ հակամարտութիւնները, մանաւանդ 1949-ին եւ 1967-ին, ազդեցին սուրիահայութեան բարգաւաճումին վրայ: Պաաս Կուսակցութեան տիրապետութեան շրջանին, 1963-էն սկսեալ, ու մանաւանդ Հաֆէզ Ասատի նախագահութեան ատեն, մինչեւ 2000 թուականը, խաղաղութիւնը վերահաստատուեցաւ երկրին մէջ: Հայկական համայնքը վերագրաւ իր կենսունակութիւնը: Լիբանանեան քաղաքագիական պատերազմի (1975-1990) ընթացքին, Լիբանանահայերուն համար Սուրիա դարձաւ ժամանակաւոր ապաստանարան մը:

            1984-ին, Սուրիոյ այլազան քաղաքներուն ու շրջանակներուն մէջ կ'ապրէին 110,000 հայեր, գլխաւորաբար Հալէպի, Դամասկոսի, Լաթաքիոյ, Հոմսի եւ Համայի, Քեսապի, Քամիշլիի ու Թարթուսի մէջ։ Կը գործէին հայկական 38 միջնակարգ ու տարրական դպրոցներ- 24-ը Հալէպի, 6-ը Քեսապի, 3-ը Դամասկոսի, 2-ը Քամիշլիի, 2-ը Ճեզիրէի ու Լաթաքիոյ մէջ, 8 տպարան, 5 հիւանդանոցներ (Ճեպեճեան ակնաբուժարանով), ու տասնեակ մը հայրենակցական միութիւններ:

            Սուրիա, անմիջականօրէն սահմանակից ըլլալով Թուրքիոյ՝ հիւսիս-արեւելքէն եւ հիւսիսէն, այլազան առիթներով, թրքահայերը տեղափոխուած են Սուրիա: Իսկ հոսկէ անկէ ալ Լիբանան անցնիլը ջուրի ճամբայ էր: Դամասկոսը ու մանաւանդ Հալէպը մայր գաղութներ կը նկատուէին լիբանանցիներու համար: Արդարեւ, մեծ թիւով լիբանանցիներ եկած են Սուրիայէն, իսկ տագնապալի որեւէ շրջանին, մէկ կամ միւս երկրին մէջ, ապաստանը դրացի երկիրն էր:

2012-էն ի վեր, ամենազգի վճարովի զինեալներ, տարբեր անուններու եւ լոզունգներու տակ, խանգարեցին երկրին անդորրը: Քաղաքացիական պատերազմին հետեւանքով, Սուրիոյ ծովածաւալ բամպակի, ցորենի ու գարիի դաշտերը խոպան դարձան, հիւսուածեղէնի ճարտարարուեստը նուազագոյնի իջաւ, իսկ քարիւղի հանքերը կը շարունակեն կողոպտուիլ մինչեւ այսօր:

2015-ին, 23 միլիոն հաշուող Սուրիոյ բնակչութեան աւելի քան 300.000-ը մահացած էին, 4.300.000-ը արտագաղթած, 7.8 միլիոնը ներքնապէս տեղափոխուած։

            Շրջանին տիրապետող ուժերը տակաւին համաձայնութեան մը եկած չըլլալով, ընդդիմադիր զինեալներու վերջին կայանները  Իտլիպի եւ անմիջական շրջավայրին մէջ, կ'ենթարկուին սուրիական ու ռուսական օդուժին  խիստ ռմբակոծումներուն:

            Հայերը հետեւողական ծառայութիւն ունեցած են Սուրիոյ քաղաքական կեանքին ու բանակին (զօրավարներ Գարամանուկեան եւ Հինտոյեան) մէջ, վայելելով պետութեան դրական հոգատարութիւնը:

            Հայաստանի իշխանութիւնները կը շարունակեն իրենց փոխադարձ օգտակարութիւնը ունենալ կարգ մը մարզերէ ներս, մանաւանդ չպայթած ռումբերու վնասազերծման ուղղութեամբ:

            Ներկայիս, Հալէպի մէջ մնացած են 10-12,000 հայեր։ Հոն կը գործեն Ազգային Առաջնորդարանը եւ Հ.Բ.Ը. Միութիւնը: Իսկ Դամասկոսի մէջ կայ շուրջ 2000 հայաբնակչութիւն, եւ աւելի նուազ թուով՝ Լաթաքիոյ ու Քեսապի մէջ:

 (*) “The Armenian General Benevolent Union”, One Hundred Years of History

(Vol. I, 1906-1940).

ՍԱՐԳԻՍ Յ. ՄԻՆԱՍԵԱՆ


Լրահոս - 04 Յուլիս 2020
Սիւնակագիրներ
Հրաչ Սեփեթճեան Ծնած է 1969-ին, Պէյրութ, Լիբանան։Կիպրոսի ՀԲԸՄ Մելգոնեան Կրթական Հաստատութիւնը աւարտած է 1987-ին։Երեւանի Պետական Համալսարանի Հայկական Բանասիրական բաժանմունքէն շրջանաւարտ ՝1994-ին։1980-ական թուականներէն կ՚աշխատակցի «Զարթօնք»ին եւ ապա՝ «Նոր Օր»ին։1994-2000 օգնական խմբագիր «Զարթօնք»ի։1993-էն ի վեր հայոց լեզուի, գրականութեան, պատմութեան եւ մշակոյթի ուսուցիչ Լիբանանի եւ Լոս Անճելըսի մէջ։Լիբանանի եւ Լոս Անճելըսի մէջ եղած է եւ է գործօն անդամ ՀԲԸՄ-ի, ԹՄՄ-ի եւ ՌԱԿ-ի շրջանակներէն ներս, վարելով զանազան պաշտօններ։Ներկայիս՝ ՀԲԸՄ Մանուկեան-Տէմիրճեան վարժարանի Հայերէնի Բաժանմունքի վարիչ։ «Նոր Օր»ի խմբագիր՝ Մարտ 2016-էն։  
Վաչէ Սեմերճեան Ծնած է 1938-ին, Պէյրութ, Լիբանան։ Շրջանաւարտ ՀԲԸՄ Յովակիմեան-Մանուկեան վարժարանէն եւ Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանէն՝ որպէս քիմիագէտ։ Շրջան մը եղած է ուսուցիչ Կիպրոսի Մելգոնեան Կրթական Հաստատութենէն ներս։ Ապա, վկայուելով որպէս կաշուեմշակութեան վարպետ, տասը տարի  կը գործուղղուի Եթովպիա եւ Աֆղանիստան։ 1976-ին կը հաստատուի Միացեալ Նահանգներու արեւմտեան ափ, գործօն անդամ դառնալով ԹՄՄ-ի եւ ՌԱԿ-ի։ Կաշուեմշակութեամբ աշխատելէ ետք, կը հրաւիրուի Հոլիվուտի ԹՄՄ Արշակ Տիգրանեան վարժարան, դասաւանդելու համար հայագիտական նիւթեր։ Հանգստեան կը կոչուի 2009 թուականին։1956-էն ի վեր կ՚աշխատակցի ռամկավար ազատական մամուլին։ 1977-էն առ այսօր ծաւալուն գործունէութիւն ունեցած է «Նոր Օր»էն ներս որպէս խորհրդական եւ ղեկավար։  Վեց տարի եղած է պատասխանատու խմբագիրը «Նոր Օր» շաբաթաթերթին։Վաչէ Սեմերճեան հեղինակ է չորս հատորներու. «Ապրուած սփիւռքը», «Յիշատակելի դիմաքանդակներ», եւ «Լուսարձակին տակ» Ա. Եւ Բ. հատորներ։ 
Յակոբ Մարտիրոսեան   Ծնած է Սուրիոյ Արաբ-բունար գիւղաքաղաքը 1943 թուականին։ 1949-ին Հալէպ փոխադրուած է ուր յաճախած է տեղւոյն Կրթասիրաց վարժարանը, ապա Հայկական Բարեգործական Ընդհանուր Միութեան, Լազար Նաճարեան-Գալուստ Կիւլպէնկեան երկրորդական վարժարանը, եւ վկայուած 1964-ին։ Նոյն տարին, քաղաքական աննպաստ պայմաններու հետեւանքով ընտանեօք վերադարձած են Լիբանան, Պէյրութ, ուր շարունակած է իր ուսումը, հաշուապահութեան եւ տնտեսագիտութեան մարզերուն մէջ։ Ապա լծուած աշխատանքի զանազան հաստատութիւններու մէջ, ինչպէս Ապրոյեան հաստատութիւն եւ Պանք Ալ Արապի, վարելով բաժնի տնօրէնութեան պաշտօններ։ 1976-ին հաստատուած է Լոս Անճելըս, Միացեալ նահանգներ, ուր շարունակած է աշխատիլ արհեստավարժ  ինքնաշարժի ընկերութիւններու եւ հաստատութիւններու մէջ, ուսումը շարունակելով եւ մասնագիտանալով այդ ճիւղին մէջ։Հանգստեան կոչուած է 2012 թուականին։ Յակոբ Մարտիրոսեան անդամակցած է Ռամկավար Ազատական Կուսակցութեան, ՀԲԸՄ-ին եւ Թէքեան Մշակութային Միութեան, 1958 թուականէն սկսեալ, Հալէպի մէջ, Սուրիա։ Ան շարունակած է իր միութենական եւ կուսակցական գործունէութիւնները Լիբանանի մէջ, Պէյրութ, ուր անդամակցած է Փորթուգալեան ակումբին, եւ եղած է հիմնադիրը Անթիլիասի ՌԱԿ Յովսէփեան ակումբին։  Լոս Անճելըսի մէջ, շարունակած է իր միութենական եւ կուսակցական  աշխատանքները վարելով ատենադպիրի պաշտօններ Գերսամ Ահարոնեան ակումբին եւ ՌԱԿ Արեւմտեան Ամերիկայի Շրջանային Վարչութեանց մէջ, ատենապետի պաշտօն՝ Ռուբէն Հերեան ակումբի, եւ «Նոր Օր» շաբաթաթերթի խմբագիրի պաշտօնը 2011 թուականէն մինչև Մարտ 2016 թուականը:  
Սարգիս Մինասեան Ծնած է Դամասկոս, Սուրիա՝ 1933-ին: Ընտանեօք Լիբանան փոխադրուելով, շրջանաւարտ կը դառնայ ՀԲԸՄ Յովակիմեան-Մանուկեան վարժարանէն 1953-ին: Ապա՝ Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանէն ստանայ Պսակաւոր Արուեստից տիտղոսը Եւրոպայի արդի պատմութեան մէջ:Շուրջ երեսուն տարի եղած է ՀԲԸՄ-ի Լիբանանի վարիչ-տնօրէն, վարելով ՀԲԸՄ-ի գործերը: Պատասխանատու պաշտօններ ստանձնած է մշակութային եւ մասնաւորաբար թատերական կեանքէն ներս: ՀԲԸՄ-ի «Խօսնակ» պաշտօնաթերթի խմբագիր՝ 1964-74:1986-ին կը հաստատուի Լոս Անճելըս, դառնալով «Նոր Օր»ի խմբագիր մինչեւ 1990: Մինասեան կը մնայ գլխաւոր սիւնակագիրներէն մէկը «Նոր Օրի: 1992-էն ի վեր լոյս կ'ընծայէ Չորք-Մարզպանի հայրենակցական միութեան «Տեղեկատուն»:Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմին մասին լոյս ընծայած է «Մայրիներու երկրին աւերակումը» հատորը 2003-ին: Ունի բազմաթիւ թարգմանութիւններ: 13 տարի եղած է հանրային վարժարանի մը գրադարանապետը:Լոս Անճելըսի մէջ կը շարունակէ գործօն իր դերը ՀԲԸՄ-էն եւ Չորք-Մարզպանի (Տէօրթ-Եօլ) հայրենակցական միութենէն ներս, որուն հիմնադիրներէն է եւ ատենապետը՝ 2012-էն ի վեր:
Խաչիկ Ճանոյեան Ծնած է Մուսուլ, Իրաք։ Շատ փոքր տարիքէն կը կորսնցնէ մայրն ու հայրը։ 1956-ին  կը տեղափոխուի Պաղտատ։ 1966-ին կ՚աւարտէ Պաղտատի պետական համալսարանը, վկայուելով լեզուագիտական գոլէճի սպաներէնի բաժինէն։Պաղտատի մէջ եղած է գործօն անդամ ՀԲԸՄ-ի։ 1968-ին անցնելով Պէյրութ հայագիտական ուսումը կը ստանայ Երուանդ Հիւսիսեան հայագիտական հիմնարկէն եւ նոյն տարիներուն կը զբաղի ուսուցչութեամբ։ Նոյն տարին կ՚անդամագրուի ՌԱԿ-ին։ 1972-ին կը վերադառնայ Պաղտատ, որպէս հայերէնի ուսուցիչ։ Յաջորդ տարի կ՚անցնի Արժանթին, ուր կը վարէ ՀԲԸՄ-ի Պուէնոս Այրեսի մասնաճիւղի վարիչ քարտուղարի պաշտօնը եւ միութեան «Լուսաբաց» եռամսեայի խմբագրութիւնը։ Հիմնադիրներէն է Մարի Մանուկեան վարժարանին։1975-էն ի վեր կ՚ապրի եւ կը գործէ Լոս Անճելըսի մէջ։ Եղած է «Նոր Օր»ի վարչական պատասխանատու, խմբագիրի օգնական եւ խմբագրական կազմերու անդամ։ Կ՚աշխատակցի սփիւռքահայ մամուլին։Ճանոյեան շատ գործօն տարր մըն է Լոս Անճելըսի մէջ։  Հիմնադիրներէն է եւ ատենապետը Իրաքահայերու Միութեան։ ՀԲԸՄ-էն, ԹՄՄ-էն եւ ՌԱԿ-էն ներս տարած է եւ կը տանի բազմաբեղուն աշխատանք։35 տարի շարունակ հիմնած եւ ղեկավարած է Հայ Ընտանեկան Շաբաթօրեայ վարժարանը։ Մեծապէս նպաստած է գաղութահայ մշակութային եւ գրական կեանքին, եկեղեցական կեանքին եւ պարգեւատրուած է բազմաթիւ շքանշաններով եւ պատուոյ գիրերով։ Ամուսնացած է, ունի երեք զաւակ եւ հինգ թոռնիկ։
Մինաս Գոճայեան Ծնած է Պէյրութ, 1946-ին։ Յաճախած է ՀԲԸՄ Յովակիմեան-Մանուկեան վարժարանը, ապա հետեւած է լեզուի եւ գրականութեան դասընթացքներու Փարիզի մէջ եւ աւարտած՝ Երեւանի Պետական Համալսարանի Բանասիրական ճիւղը, միաժամանակ հետեւելով հնագոյն պատմութեան եւ հնագիտութեան դասընթացքներու։ Դոկտորական աստիճան կը ստանայ 1980-ին։Հայոց լեզու, գրականութիւն, պատմութիւն եւ մշակոյթ դասաւանդած է Կիպրոսի Մելգոնեան Կրթական Հաստատութենէն եւ Լոս Անճելըսի ՀԲԸՄ Մանուկեան-Տեմիրճեան վարժարանէն ներս։ Աշխատակցած է եւ կ՚աշխատակցի սփիւռքահայ մամուլին։ Եղած է «Նոր Օր» շաբաթաթերթի պատասխանատու խմբագիր։ Անգլիատառ AIM-ի հիմնադիր-խմբագիրներէն է եւ ներկայիս մաս կը կազմէ Keghart.com-ի խմբագրութեան եւ պատասխանատու խմբագիրն է Երուսաղէմի «Սիոն» պաշտօնաթերթին։Խմբագրած եւ պարզեցուցած է հայ դասական գրողներու գործեր, նաեւ հեղինակ է հայոց լեզուի եւ պատմութեան դասագիրքերու։ Խմբագիրն է «Պատմութիւն Չորք-Մարզպանի» յուշամատեանին։  
Գէորգ Քէօշկէրեան Ծնած է Երուսաղէմ և վեց տարեկանին ընտանիքին հետ փոխադրուած է Հալէպ։ Ուսման բարձրագոյն վկայականը եղած է Մաքիստրոս Արուեստից Տիտղոս՝ Անգլերէն լեզուի ուսուցման մէջ, Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանէն։ 1976-ին հաստատուած է Լոս Անճելըս և 1980-ին ամուսնացած է Սիլվա Տագէսեանի հետ ու բախտաւորուած երկու զաւակներով՝ աղջիկ մը և մանչ մը։ 2009-ին հանգստեան կոչուած է 25 տարիներու ծառայութենէ մը ետք՝ Լոս Անճըլոսի դպրոցական միացեալ ցանցին մէջ, ինը տարի որպէս ուսողութեան ուսուցիչ և 16 տարի որպէս փոխ-տնօրէն։ Անդամ է Թէքէեան Մշակութային Միութեան Միացեալ Նահանգներու և Գանատայի Կեդրոնական Վարչութեան։  
Սարգիս Մինասեան Ծնած է Դամասկոս, Սուրիա՝ 1933-ին: Ընտանեօք Լիբանան փոխադրուելով, շրջանաւարտ կը դառնայ ՀԲԸՄ Յովակիմեան-Մանուկեան վարժարանէն 1953-ին: Ապա՝ Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանէն ստանայ Պսակաւոր Արուեստից տիտղոսը Եւրոպայի արդի պատմութեան մէջ:Շուրջ երեսուն տարի եղած է ՀԲԸՄ-ի Լիբանանի վարիչ-տնօրէն, վարելով ՀԲԸՄ-ի գործերը: Պատասխանատու պաշտօններ ստանձնած է մշակութային եւ մասնաւորաբար թատերական կեանքէն ներս: ՀԲԸՄ-ի «Խօսնակ» պաշտօնաթերթի խմբագիր՝ 1964-74:1986-ին կը հաստատուի Լոս Անճելըս, դառնալով «Նոր Օր»ի խմբագիր մինչեւ 1990: Մինասեան կը մնայ գլխաւոր սիւնակագիրներէն մէկը «Նոր Օրի: 1992-էն ի վեր լոյս կ'ընծայէ Չորք-Մարզպանի հայրենակցական միութեան «Տեղեկատուն»:Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմին մասին լոյս ընծայած է «Մայրիներու երկրին աւերակումը» հատորը 2003-ին: Ունի բազմաթիւ թարգմանութիւններ: 13 տարի եղած է հանրային վարժարանի մը գրադարանապետը:Լոս Անճելըսի մէջ կը շարունակէ գործօն իր դերը ՀԲԸՄ-էն եւ Չորք-Մարզպանի (Տէօրթ-Եօլ) հայրենակցական միութենէն ներս, որուն հիմնադիրներէն է եւ ատենապետը՝ 2012-էն ի վեր:
Արա Ահարոնեան Ծնած է Թրիփոլի, Լիբանան։ Նախնական ուսումը ստացած է Պէյրութի ՀԲԸՄ-ի Յովակիմեան-Մանուկեան երկրորդական վարժարանին մէջ։ Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմին հետեւանքով, 1976-ին կը տեղափոխուի Միացեալ Նահանգներ եւ կ՚աւարտէ Քալիֆորնիոյ համալսարանի Էլէքթրոնիք ճարտարագիտութեան բաժինը։ Անդամ է ՌԱԿ-ի եւ երիտասարդական տարիներէն մինչ օրս վարած է եւ կը վարէ պատասխանատու պաշտօններ կուսակցութենէն եւ Թէքէեան Մշակութային Միութենէն ներս։ «Նոր Օր» պաշտօնաթերթի երկարամեայ աշխատակից։Ահարոնեան գործօն տարր մըն է լոսանճելըսահայ կեանքէն ներս, ներկայացնելով ՌԱԿ-ը համագաղութային ծրագիրներու մէջ։ Հեղինակ է Հայաստանի, Արցախի եւ Ռամկավար Ազատական Կուսակցութեան նուիրուած հատորներու։ Ներկայիս կը պաշտօնավարէ ապահովագրական ընկերութեան մը մէջ, որպէս ծրագրող-խորհրդատու։