Հայ
Հրաչ Սեփեթճեան
Զրոյց ՀԲԸՄ-ի Ասպետներու վարչութեան ատենապետ Տիար Արամ Ակինեանին հետ
Զրոյց ՀԲԸՄ-ի Ասպետներու վարչութեան ատենապետ Տիար Արամ Ակինեանին հետ
Նոյեմբեր 18 , 2016 , 16:39

ՀԲԸՄ-ի Ասպետներու «Երեկոյ մը մտաւորականութեան հետ» հանդիպումին՝

Արցախեան հարցի քննարկում՝ ռուսական եւ ամերիկեան տեսանկիւններէ դիտուած

Մեր զրուցակիցն է Ասպետներու ատենապետ՝ Տիար Արամ Ակինեան

 

Հայկական Բարեգործական Ընդհանուր Միութեան Արեւմտեան Ամերիկայի շրջանակին մէջ իր ուրոյն տեղը ունի Ասպետներու Համախմբումը, որ յառաջիկայ Ուրբաթ, 18 Նոյեմբերի երեկոյեան, «Սքիրպոլ Սենթըր»ի մէջ կազմակերպած է «Երեկոյ մը մտաւորականութեան հետ» արդէն աւանդութիւն դարձած դասախօսութիւն-զրոյց-հանդիպումը հայ կամ ոչ-հայ պատմաբանի մը, դիւանագէտի մը կամ քաղաքական գործիչի մը հետ, նիւթ ունենալով ազգային մեր գերագոյն խնդիրներէն Ցեղասպանութիւնը, Հայաստանի տնտեսական թէ քաղաքական այսօրուան կացութիւնը, Արցախը եւ հայութիւնը յուզող այլ թեմաներ։

Այս առիթով, զրուցեցինք ՀԲԸՄ-ի Ասպետներու վարչութեան ատենապետ Տիար Արամ Ակինեանին հետ։

- Պրն. Ակինեան, նախ երկու խօսք մեր ընթերցողներուն ՀԲԸՄ-ի 89-րդ ընդհանուր ժողովի ձեր տպաւորութիւններէն։

- Շնորհակալութիւն։ Այո, շատ տպաւորիչ օրեր ապրեցանք Նիւ Եորքի մէջ, Հոկտեմբերի վերջին շաբաթավերջին, ուր մասնակցեցանք ՀԲԸՄ-ի 89-րդ ժողովին եւ այդ առիթով կազմակերպուած միւս հանդիպումներուն, որոնց կարգին՝ հանդիպում Ամենայն Հայոց Գարեգին Բ. Կաթողիկոսին հետ։ Նշեմ, թէ Լոս Անճելըսէն աւելի քան յիսուն միութենականներ ժամանած էին Նիւ Եորք, որոնց 30-ը Ասպետ-Ասպետուհիներն էին։

Երբ ՀԲԸՄ-ի ծրագիրները եւ հայութեան առջեւ դրուած հարցերը դուրսէն, վերէն կը դիտես, կը տեսնես, թէ որքա՜ն մեծ աշխատանք տարած է մեր կազմակերպութիւնը եւ դեռ՝ նոր-նոր ծրագիրներ կը մշակէ, հայութեան այսօրուան պահանջքներուն եւ կարիքներուն հասնելու համար։

Շատ բարձր տրամադրութեամբ վերադարձանք Լոս Անճելըս։

- Շատ բարի։ Խօսինք Նոյեմբեր 18-ի միջոցառումին մասին։ Թեման Արցախն է այս տարի. ինչո՞ւ։

- Ապրիլեան հակամարտութիւնը եւ բախումները բնականաբար ազդեցին բոլորիս վրայ եւ ՀԲԸՄ-ի Ասպետներս ալ երբ կը ծրագրէինք այս երեկոն, բոլորս ալ համակարծիք էինք, որ Լեռնային Ղարաբաղի կամ Արցախի վրայ է որ պէտք է կեդրոնանանք այս տարի։ Յիշենք, որ Ապրիլին մենք մեծ թիւով զոհեր տուինք, պատերազմ էր։ Պատճառներէն մէկն ալ այն է, որ մենք՝ հայերս, երբեմն մեր պատմութեան մանրամասնութիւններուն լաւ ծանօթ չենք։ Լաւ կ՚ըլլայ, որ այս առիթով, ոչ միայն խօսինք այսօրուան մասին, այլ՝ թէ ինչո՞ւ եւ ինչպէ՞ս Արցախը այդպէս ալ մաս չկազմեց Խորհրդային Հայաստանին։

- Պրն. Ակինեան, ովքե՞ր են այս տարուան հիւր դասախօսները։

- Առաջինը՝ Հայաստանի մէջ ԱՄՆ-ի նախկին դեսպան Ճոն Էվընզն է, որ հեղինակաւոր դիւանագէտ մըն է։ Ան յայտնի է նաեւ Ցեղասպանութեան նկատմամբ իր հայամէտ դիրքորոշումով։ Էվընզ վերջերս կը գտնուէր Արցախ եւ քաջածանօթ է վերջին զարգացումներէն։

Երկրորդը՝ երիտասարդ ռուս պատմաբան ու քաղաքագէտ Փրոֆ. Սերկէյ Մարքետոնովն է, որ վերջին տասը տարիներուն այցելած է Արցախ. Մոսկուայի մէջ համալսարանի դասախօս է եւ մասնագիտացած է Ռուսիոյ կովկասեան հանրապետութիւններու եւ յետ-խորհրդային խնդիրներու մէջ։

- Հետաքրքրական է գիտնալ, թէ երկու հիւր դասախօսները իրենց սեփակա՞ն կարծիքով  հանդէս պիտի գան, թէ պիտի ներկայացնեն երկու մեծ պետութիւններու տեսակէտները Արցախի նկատմամբ։

- Բնականաբար, ներկայ պէտք է գտնուիլ Նոյեմբեր 18-ի երեկոյեան, որպէսզի պատասխանը ստանանք ձեր հարցումին. սակայն, միւս կողմէ, կը վստահեցնեմ, որ շատ հետաքրքրական պիտի ըլլայ լսել երկու հիւրերուն կարծիքը եւ դիրքորոշումը Լեռնային Ղարաբաղի թնճուկը  ինքնորոշմա՞ն ճամբով, թէ այլ ձեւով լուծելու մասին։ Աւելցնեմ, որ հիւրերուն կարծիքը կրնայ մօտիկ գտնուիլ կամ հակառակը՝ ամերիկեան կամ ռուսական պաշտօնական դիրքորոշումներուն։

Կը սպասուի հետաքրքրական հանդիպում մը, որ պիտի վարէ եւ համադրէ ՀԲԸՄ-ի Ասպետներու նախկին ատենապետ Տիար Գուրգէն Պէրքսանլար։

- Շնորհակալութիւն Պրն. Ակինեան այս շահեկան զրոյցին համար։ Իսկ մենք կը հրաւիրենք Լոս Անճելըսի մեր հայրենակիցները Skirball Cultural Center, Ուրբաթ, 18 Նոյեմբերի երեկոյեան ժամը 8։00-ին, ներկայ գտնուելու ուսանելի այդ հանդիպումին. հասցէն՝ 2701 N. Sepulveda Blvd., Los Angeles, CA 90049։ Մուտքը՝ ազատ։

 

Զրոյցը վարեց՝ ՀՐԱՉ ՍԵՓԵԹՃԵԱՆ

Լրահոս - 23 Նոյեմբեր 2017
Սիւնակագիրներ
Հրաչ Սեփեթճեան Ծնած է 1969-ին, Պէյրութ, Լիբանան։Կիպրոսի ՀԲԸՄ Մելգոնեան Կրթական Հաստատութիւնը աւարտած է 1987-ին։Երեւանի Պետական Համալսարանի Հայկական Բանասիրական բաժանմունքէն շրջանաւարտ ՝1994-ին։1980-ական թուականներէն կ՚աշխատակցի «Զարթօնք»ին եւ ապա՝ «Նոր Օր»ին։1994-2000 օգնական խմբագիր «Զարթօնք»ի։1993-էն ի վեր հայոց լեզուի, գրականութեան, պատմութեան եւ մշակոյթի ուսուցիչ Լիբանանի եւ Լոս Անճելըսի մէջ։Լիբանանի եւ Լոս Անճելըսի մէջ եղած է եւ է գործօն անդամ ՀԲԸՄ-ի, ԹՄՄ-ի եւ ՌԱԿ-ի շրջանակներէն ներս, վարելով զանազան պաշտօններ։Ներկայիս՝ ՀԲԸՄ Մանուկեան-Տէմիրճեան վարժարանի Հայերէնի Բաժանմունքի վարիչ։ «Նոր Օր»ի խմբագիր՝ Մարտ 2016-էն։  
Վաչէ Սեմերճեան Ծնած է 1938-ին, Պէյրութ, Լիբանան։ Շրջանաւարտ ՀԲԸՄ Յովակիմեան-Մանուկեան վարժարանէն եւ Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանէն՝ որպէս քիմիագէտ։ Շրջան մը եղած է ուսուցիչ Կիպրոսի Մելգոնեան Կրթական Հաստատութենէն ներս։ Ապա, վկայուելով որպէս կաշուեմշակութեան վարպետ, տասը տարի  կը գործուղղուի Եթովպիա եւ Աֆղանիստան։ 1976-ին կը հաստատուի Միացեալ Նահանգներու արեւմտեան ափ, գործօն անդամ դառնալով ԹՄՄ-ի եւ ՌԱԿ-ի։ Կաշուեմշակութեամբ աշխատելէ ետք, կը հրաւիրուի Հոլիվուտի ԹՄՄ Արշակ Տիգրանեան վարժարան, դասաւանդելու համար հայագիտական նիւթեր։ Հանգստեան կը կոչուի 2009 թուականին։1956-էն ի վեր կ՚աշխատակցի ռամկավար ազատական մամուլին։ 1977-էն առ այսօր ծաւալուն գործունէութիւն ունեցած է «Նոր Օր»էն ներս որպէս խորհրդական եւ ղեկավար։  Վեց տարի եղած է պատասխանատու խմբագիրը «Նոր Օր» շաբաթաթերթին։Վաչէ Սեմերճեան հեղինակ է չորս հատորներու. «Ապրուած սփիւռքը», «Յիշատակելի դիմաքանդակներ», եւ «Լուսարձակին տակ» Ա. Եւ Բ. հատորներ։ 
Յակոբ Մարտիրոսեան   Ծնած է Սուրիոյ Արաբ-բունար գիւղաքաղաքը 1943 թուականին։ 1949-ին Հալէպ փոխադրուած է ուր յաճախած է տեղւոյն Կրթասիրաց վարժարանը, ապա Հայկական Բարեգործական Ընդհանուր Միութեան, Լազար Նաճարեան-Գալուստ Կիւլպէնկեան երկրորդական վարժարանը, եւ վկայուած 1964-ին։ Նոյն տարին, քաղաքական աննպաստ պայմաններու հետեւանքով ընտանեօք վերադարձած են Լիբանան, Պէյրութ, ուր շարունակած է իր ուսումը, հաշուապահութեան եւ տնտեսագիտութեան մարզերուն մէջ։ Ապա լծուած աշխատանքի զանազան հաստատութիւններու մէջ, ինչպէս Ապրոյեան հաստատութիւն եւ Պանք Ալ Արապի, վարելով բաժնի տնօրէնութեան պաշտօններ։ 1976-ին հաստատուած է Լոս Անճելըս, Միացեալ նահանգներ, ուր շարունակած է աշխատիլ արհեստավարժ  ինքնաշարժի ընկերութիւններու եւ հաստատութիւններու մէջ, ուսումը շարունակելով եւ մասնագիտանալով այդ ճիւղին մէջ։Հանգստեան կոչուած է 2012 թուականին։ Յակոբ Մարտիրոսեան անդամակցած է Ռամկավար Ազատական Կուսակցութեան, ՀԲԸՄ-ին եւ Թէքեան Մշակութային Միութեան, 1958 թուականէն սկսեալ, Հալէպի մէջ, Սուրիա։ Ան շարունակած է իր միութենական եւ կուսակցական գործունէութիւնները Լիբանանի մէջ, Պէյրութ, ուր անդամակցած է Փորթուգալեան ակումբին, եւ եղած է հիմնադիրը Անթիլիասի ՌԱԿ Յովսէփեան ակումբին։  Լոս Անճելըսի մէջ, շարունակած է իր միութենական եւ կուսակցական  աշխատանքները վարելով ատենադպիրի պաշտօններ Գերսամ Ահարոնեան ակումբին եւ ՌԱԿ Արեւմտեան Ամերիկայի Շրջանային Վարչութեանց մէջ, ատենապետի պաշտօն՝ Ռուբէն Հերեան ակումբի, եւ «Նոր Օր» շաբաթաթերթի խմբագիրի պաշտօնը 2011 թուականէն մինչև Մարտ 2016 թուականը:  
Սարգիս Մինասեան Ծնած է Դամասկոս, Սուրիա՝ 1933-ին: Ընտանեօք Լիբանան փոխադրուելով, շրջանաւարտ կը դառնայ ՀԲԸՄ Յովակիմեան-Մանուկեան վարժարանէն 1953-ին: Ապա՝ Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանէն ստանայ Պսակաւոր Արուեստից տիտղոսը Եւրոպայի արդի պատմութեան մէջ:Շուրջ երեսուն տարի եղած է ՀԲԸՄ-ի Լիբանանի վարիչ-տնօրէն, վարելով ՀԲԸՄ-ի գործերը: Պատասխանատու պաշտօններ ստանձնած է մշակութային եւ մասնաւորաբար թատերական կեանքէն ներս: ՀԲԸՄ-ի «Խօսնակ» պաշտօնաթերթի խմբագիր՝ 1964-74:1986-ին կը հաստատուի Լոս Անճելըս, դառնալով «Նոր Օր»ի խմբագիր մինչեւ 1990: Մինասեան կը մնայ գլխաւոր սիւնակագիրներէն մէկը «Նոր Օրի: 1992-էն ի վեր լոյս կ'ընծայէ Չորք-Մարզպանի հայրենակցական միութեան «Տեղեկատուն»:Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմին մասին լոյս ընծայած է «Մայրիներու երկրին աւերակումը» հատորը 2003-ին: Ունի բազմաթիւ թարգմանութիւններ: 13 տարի եղած է հանրային վարժարանի մը գրադարանապետը:Լոս Անճելըսի մէջ կը շարունակէ գործօն իր դերը ՀԲԸՄ-էն եւ Չորք-Մարզպանի (Տէօրթ-Եօլ) հայրենակցական միութենէն ներս, որուն հիմնադիրներէն է եւ ատենապետը՝ 2012-էն ի վեր:
Խաչիկ Ճանոյեան Ծնած է Մուսուլ, Իրաք։ Շատ փոքր տարիքէն կը կորսնցնէ մայրն ու հայրը։ 1956-ին  կը տեղափոխուի Պաղտատ։ 1966-ին կ՚աւարտէ Պաղտատի պետական համալսարանը, վկայուելով լեզուագիտական գոլէճի սպաներէնի բաժինէն։Պաղտատի մէջ եղած է գործօն անդամ ՀԲԸՄ-ի։ 1968-ին անցնելով Պէյրութ հայագիտական ուսումը կը ստանայ Երուանդ Հիւսիսեան հայագիտական հիմնարկէն եւ նոյն տարիներուն կը զբաղի ուսուցչութեամբ։ Նոյն տարին կ՚անդամագրուի ՌԱԿ-ին։ 1972-ին կը վերադառնայ Պաղտատ, որպէս հայերէնի ուսուցիչ։ Յաջորդ տարի կ՚անցնի Արժանթին, ուր կը վարէ ՀԲԸՄ-ի Պուէնոս Այրեսի մասնաճիւղի վարիչ քարտուղարի պաշտօնը եւ միութեան «Լուսաբաց» եռամսեայի խմբագրութիւնը։ Հիմնադիրներէն է Մարի Մանուկեան վարժարանին։1975-էն ի վեր կ՚ապրի եւ կը գործէ Լոս Անճելըսի մէջ։ Եղած է «Նոր Օր»ի վարչական պատասխանատու, խմբագիրի օգնական եւ խմբագրական կազմերու անդամ։ Կ՚աշխատակցի սփիւռքահայ մամուլին։Ճանոյեան շատ գործօն տարր մըն է Լոս Անճելըսի մէջ։  Հիմնադիրներէն է եւ ատենապետը Իրաքահայերու Միութեան։ ՀԲԸՄ-էն, ԹՄՄ-էն եւ ՌԱԿ-էն ներս տարած է եւ կը տանի բազմաբեղուն աշխատանք։35 տարի շարունակ հիմնած եւ ղեկավարած է Հայ Ընտանեկան Շաբաթօրեայ վարժարանը։ Մեծապէս նպաստած է գաղութահայ մշակութային եւ գրական կեանքին, եկեղեցական կեանքին եւ պարգեւատրուած է բազմաթիւ շքանշաններով եւ պատուոյ գիրերով։ Ամուսնացած է, ունի երեք զաւակ եւ հինգ թոռնիկ։
Մինաս Գոճայեան Ծնած է Պէյրութ, 1946-ին։ Յաճախած է ՀԲԸՄ Յովակիմեան-Մանուկեան վարժարանը, ապա հետեւած է լեզուի եւ գրականութեան դասընթացքներու Փարիզի մէջ եւ աւարտած՝ Երեւանի Պետական Համալսարանի Բանասիրական ճիւղը, միաժամանակ հետեւելով հնագոյն պատմութեան եւ հնագիտութեան դասընթացքներու։ Դոկտորական աստիճան կը ստանայ 1980-ին։Հայոց լեզու, գրականութիւն, պատմութիւն եւ մշակոյթ դասաւանդած է Կիպրոսի Մելգոնեան Կրթական Հաստատութենէն եւ Լոս Անճելըսի ՀԲԸՄ Մանուկեան-Տեմիրճեան վարժարանէն ներս։ Աշխատակցած է եւ կ՚աշխատակցի սփիւռքահայ մամուլին։ Եղած է «Նոր Օր» շաբաթաթերթի պատասխանատու խմբագիր։ Անգլիատառ AIM-ի հիմնադիր-խմբագիրներէն է եւ ներկայիս մաս կը կազմէ Keghart.com-ի խմբագրութեան եւ պատասխանատու խմբագիրն է Երուսաղէմի «Սիոն» պաշտօնաթերթին։Խմբագրած եւ պարզեցուցած է հայ դասական գրողներու գործեր, նաեւ հեղինակ է հայոց լեզուի եւ պատմութեան դասագիրքերու։ Խմբագիրն է «Պատմութիւն Չորք-Մարզպանի» յուշամատեանին։  
Գէորգ Քէօշկէրեան Ծնած է Երուսաղէմ և վեց տարեկանին ընտանիքին հետ փոխադրուած է Հալէպ։ Ուսման բարձրագոյն վկայականը եղած է Մաքիստրոս Արուեստից Տիտղոս՝ Անգլերէն լեզուի ուսուցման մէջ, Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանէն։ 1976-ին հաստատուած է Լոս Անճելըս և 1980-ին ամուսնացած է Սիլվա Տագէսեանի հետ ու բախտաւորուած երկու զաւակներով՝ աղջիկ մը և մանչ մը։ 2009-ին հանգստեան կոչուած է 25 տարիներու ծառայութենէ մը ետք՝ Լոս Անճըլոսի դպրոցական միացեալ ցանցին մէջ, ինը տարի որպէս ուսողութեան ուսուցիչ և 16 տարի որպէս փոխ-տնօրէն։ Անդամ է Թէքէեան Մշակութային Միութեան Միացեալ Նահանգներու և Գանատայի Կեդրոնական Վարչութեան։  
Սարգիս Մինասեան Ծնած է Դամասկոս, Սուրիա՝ 1933-ին: Ընտանեօք Լիբանան փոխադրուելով, շրջանաւարտ կը դառնայ ՀԲԸՄ Յովակիմեան-Մանուկեան վարժարանէն 1953-ին: Ապա՝ Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանէն ստանայ Պսակաւոր Արուեստից տիտղոսը Եւրոպայի արդի պատմութեան մէջ:Շուրջ երեսուն տարի եղած է ՀԲԸՄ-ի Լիբանանի վարիչ-տնօրէն, վարելով ՀԲԸՄ-ի գործերը: Պատասխանատու պաշտօններ ստանձնած է մշակութային եւ մասնաւորաբար թատերական կեանքէն ներս: ՀԲԸՄ-ի «Խօսնակ» պաշտօնաթերթի խմբագիր՝ 1964-74:1986-ին կը հաստատուի Լոս Անճելըս, դառնալով «Նոր Օր»ի խմբագիր մինչեւ 1990: Մինասեան կը մնայ գլխաւոր սիւնակագիրներէն մէկը «Նոր Օրի: 1992-էն ի վեր լոյս կ'ընծայէ Չորք-Մարզպանի հայրենակցական միութեան «Տեղեկատուն»:Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմին մասին լոյս ընծայած է «Մայրիներու երկրին աւերակումը» հատորը 2003-ին: Ունի բազմաթիւ թարգմանութիւններ: 13 տարի եղած է հանրային վարժարանի մը գրադարանապետը:Լոս Անճելըսի մէջ կը շարունակէ գործօն իր դերը ՀԲԸՄ-էն եւ Չորք-Մարզպանի (Տէօրթ-Եօլ) հայրենակցական միութենէն ներս, որուն հիմնադիրներէն է եւ ատենապետը՝ 2012-էն ի վեր:
Արա Ահարոնեան Ծնած է Թրիփոլի, Լիբանան։ Նախնական ուսումը ստացած է Պէյրութի ՀԲԸՄ-ի Յովակիմեան-Մանուկեան երկրորդական վարժարանին մէջ։ Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմին հետեւանքով, 1976-ին կը տեղափոխուի Միացեալ Նահանգներ եւ կ՚աւարտէ Քալիֆորնիոյ համալսարանի Էլէքթրոնիք ճարտարագիտութեան բաժինը։ Անդամ է ՌԱԿ-ի եւ երիտասարդական տարիներէն մինչ օրս վարած է եւ կը վարէ պատասխանատու պաշտօններ կուսակցութենէն եւ Թէքէեան Մշակութային Միութենէն ներս։ «Նոր Օր» պաշտօնաթերթի երկարամեայ աշխատակից։Ահարոնեան գործօն տարր մըն է լոսանճելըսահայ կեանքէն ներս, ներկայացնելով ՌԱԿ-ը համագաղութային ծրագիրներու մէջ։ Հեղինակ է Հայաստանի, Արցախի եւ Ռամկավար Ազատական Կուսակցութեան նուիրուած հատորներու։ Ներկայիս կը պաշտօնավարէ ապահովագրական ընկերութեան մը մէջ, որպէս ծրագրող-խորհրդատու։